Tango & Piazzolla · 7 min read
Tango outside Argentina
Tango left Buenos Aires before 1913 and never came home. The Paris craze, Finland's own tango, Japan's century-long obsession, and where it sits in Asia now.
Paris made it respectable
The first export matters most. Argentine musicians and dancers were performing in Paris by around 1907, and by 1912 and 1913 tango was a full society craze: tango teas in the afternoon, tango dresses cut to allow the steps, instructors making small fortunes. It spread from there to London, Berlin and New York within months, and drew the standard package of clerical condemnation that guarantees a fashion another two years of life.
Europe changed the music while adopting it. The continental version — later codified as English or ballroom tango — became sharper, more staccato, with the head snaps and the rigid frame that Argentine dancers regard as a foreign language. It also travelled with sheet music rather than with players, which meant it arrived without the feel and had to have a new one invented locally. That pattern repeats everywhere tango went.
Finland built its own
The strangest and most successful transplant is Finnish tango. Tango reached Finland in the 1910s, was localised through the 1930s, and became genuinely enormous after the Second World War. The key figure is Unto Mononen, whose Satumaa from the mid-1950s is effectively a national song, made famous in Reijo Taipale's recording.
Finnish tango is in a minor key almost without exception, slower than the Argentine version, with the beat squarely on the floor and none of the syncopated pull. The lyrics concern longing for a distant place, rural landscape, and love that is not going to work out — themes that map onto Argentine tango's sense of loss almost exactly, arrived at independently. Since 1985 the town of Seinajoki has held an annual Tangomarkkinat festival that crowns a tango king and queen and draws crowds in the tens of thousands. If you ask a Finn about tango they will not mention Argentina.
In Sweden and Germany the music went a different way, feeding the dance-band and schlager traditions and, in Berlin's case, the harder-edged cabaret tangos of the Weimar years.
Japan has been at this for a hundred years
Japan took up tango in the 1920s, via Paris rather than Buenos Aires — the usual account credits Baron Tsunayoshi Megata, who learned the dance in France and taught it in Tokyo from around 1926. By the 1930s Japan had its own tango orchestras, and the Orquesta Tipica Tokio, founded by Shimpei Hayakawa in 1939, was playing the Argentine repertoire seriously.
The relationship deepened after the war to the point where Japan became one of the most important markets in the world for Argentine tango musicians. Touring orchestras filled halls there when they could not fill them at home, and Japanese collectors kept the recorded catalogue alive; a striking proportion of well-researched tango reissues have come out of Japan. Ranko Fujisawa sang the repertoire in Spanish and became a star in Argentina herself. Piazzolla toured Japan repeatedly, and his music was accepted there without the ideological fight it caused at home.
The playing style that resulted is precise and somewhat formal, which Argentine musicians sometimes note and which is entirely consistent with how every other country has adapted this music.
Turkey, Russia, and the rest
Turkey developed a tango repertoire in the 1930s with lyrics in Turkish, closely tied to the early republic's westernising cultural policy, with Necip Celal Andel usually credited as the first Turkish tango composer. The Soviet Union embraced tango in the 1930s through Leonid Utyosov and Pyotr Leshchenko, which is worth noting because much of the accordion and bayan tradition that we work in absorbed tango through that Russian and Soviet route rather than directly from Argentina — the tunes arrived with a different accent and different left-hand habits.
There is also a resurgence in Argentina itself. From the 1990s a young generation, both dancers and musicians, went back to the old orchestras rather than to Piazzolla, and groups such as Orquesta Tipica Fernandez Fierro built a scene around playing the classic repertoire loudly and without nostalgia.
Asia now
Tango is unevenly but genuinely established across Asia. China's milonga scene has grown quickly since the 2000s, Korea and Taiwan both have long-running festivals, and Kuala Lumpur, Bangkok and Hong Kong all support regular milongas, visiting teachers and occasional live orchestras.
Live tango is harder to find than tango dancing, which is the usual imbalance — a recorded milonga needs a DJ, and a live one needs five musicians who have learned a foreign rhythmic dialect. That gap is a good part of why we put the Trio de Tango together in Singapore. The audiences here mostly come to it fresh, without having grown up with any particular version of tango, and a room hearing Gardel or Piazzolla played live for the first time reacts in a way that a Buenos Aires audience simply cannot any more.
Frequently asked
Why is tango so popular in Finland?
Finnish tango arrived in the 1910s and was localised into a distinct genre: minor key, slower, unsyncopated, with lyrics about longing and distant places. It became hugely popular after the Second World War through composers such as Unto Mononen, and the annual Tangomarkkinat festival in Seinajoki has drawn large crowds since 1985.
How did tango get to Japan?
Through Paris, not Buenos Aires. Japanese travellers encountered the European tango craze in the 1920s, and Baron Tsunayoshi Megata is credited with teaching the dance in Tokyo from around 1926. Japanese tango orchestras followed in the 1930s, and Japan later became one of the biggest markets for touring Argentine musicians.
Is Argentine tango different from ballroom tango?
Yes, substantially. Ballroom or English tango descends from the European craze of the 1910s and is staccato and codified, with a fixed frame and sharp head movements. Argentine tango is improvised, walked, closer in the embrace, and danced to a much wider and more rhythmically flexible repertoire.
El tango fuera de Argentina
El tango salió de Buenos Aires antes de 1913 y nunca volvió. La fiebre parisina, el tango propio de Finlandia, la obsesión japonesa y su sitio en Asia hoy.
París lo hizo respetable
La primera exportación es la que más importa. Hacia 1907 ya había músicos y bailarines argentinos actuando en París, y en 1912 y 1913 el tango era una fiebre social completa: tés de tango por la tarde, vestidos de tango cortados para permitir los pasos, profesores haciendo pequeñas fortunas. De ahí se extendió a Londres, Berlín y Nueva York en cuestión de meses, y atrajo el paquete habitual de condenas eclesiásticas que le garantiza a una moda dos años más de vida.
Europa cambió la música mientras la adoptaba. La versión continental, codificada después como tango inglés o de salón, se volvió más afilada, más staccato, con los golpes de cabeza y el marco rígido que los bailarines argentinos tienen por un idioma extranjero. Viajó además con partituras y no con músicos, lo que significa que llegó sin el aire de la cosa y hubo que inventarle uno nuevo en cada sitio. Ese patrón se repite allí donde fue el tango.
Finlandia se construyó el suyo
El trasplante más extraño y más logrado es el tango finlandés. El tango llegó a Finlandia en los años diez, se localizó a lo largo de los treinta y se hizo verdaderamente enorme después de la Segunda Guerra Mundial. La figura clave es Unto Mononen, cuyo Satumaa, de mediados de los cincuenta, es en la práctica una canción nacional, popularizada por la grabación de Reijo Taipale.
El tango finlandés está en modo menor casi sin excepción, es más lento que el argentino, lleva el pulso plantado en el suelo y no tiene nada de la tracción sincopada. Las letras hablan de añorar un lugar lejano, del paisaje rural y de amores que no van a salir bien: temas que coinciden casi punto por punto con el sentido de pérdida del tango argentino, y a los que se llegó por separado. Desde 1985, la ciudad de Seinajoki celebra cada año el festival Tangomarkkinat, que corona un rey y una reina del tango y reúne a decenas de miles de personas. Si le preguntas a un finlandés por el tango, no mencionará Argentina.
En Suecia y en Alemania la música tomó otro camino y alimentó las tradiciones de las orquestas de baile y del schlager y, en el caso de Berlín, los tangos de cabaré más ásperos de los años de Weimar.
Japón lleva cien años en esto
Japón adoptó el tango en los años veinte, por vía de París y no de Buenos Aires: el relato habitual atribuye el mérito al barón Tsunayoshi Megata, que aprendió el baile en Francia y lo enseñó en Tokio desde alrededor de 1926. Hacia los años treinta Japón ya tenía sus propias orquestas de tango, y la Orquesta Típica Tokio, fundada por Shimpei Hayakawa en 1939, tocaba el repertorio argentino en serio.
La relación se profundizó después de la guerra hasta el punto de que Japón se convirtió en uno de los mercados más importantes del mundo para los músicos de tango argentinos. Las orquestas de gira llenaban allí salas que no llenaban en casa, y los coleccionistas japoneses mantuvieron vivo el catálogo grabado; una proporción llamativa de las reediciones de tango bien documentadas ha salido de Japón. Ranko Fujisawa cantó el repertorio en español y se convirtió ella misma en una estrella en Argentina. Piazzolla hizo giras por Japón una y otra vez, y allí su música se aceptó sin la pelea ideológica que provocó en su país.
El estilo de interpretación resultante es preciso y algo formal, cosa que los músicos argentinos señalan a veces y que encaja del todo con la manera en que cualquier otro país ha adaptado esta música.
Turquía, Rusia y el resto
Turquía desarrolló un repertorio de tango en los años treinta con letras en turco, muy ligado a la política cultural occidentalizadora de la joven república, y a Necip Celal Andel se le suele atribuir el primer tango turco. La Unión Soviética abrazó el tango en los años treinta de la mano de Leonid Utiósov y Piotr Leschenko, algo que conviene señalar porque buena parte de la tradición de acordeón y bayán en la que trabajamos absorbió el tango por esa ruta rusa y soviética y no directamente desde Argentina: los temas llegaron con otro acento y con otros hábitos de mano izquierda.
También hay un resurgimiento en la propia Argentina. Desde los años noventa, una generación joven de bailarines y músicos volvió a las viejas orquestas en lugar de a Piazzolla, y grupos como la Orquesta Típica Fernández Fierro construyeron una escena en torno a tocar el repertorio clásico fuerte y sin nostalgia.
Asia hoy
El tango está implantado en Asia de forma desigual pero real. La escena de milongas de China ha crecido deprisa desde los años dos mil, Corea y Taiwán tienen festivales de largo recorrido, y Kuala Lumpur, Bangkok y Hong Kong sostienen todas milongas regulares, profesores de visita y, de vez en cuando, orquestas en directo.
El tango en vivo es más difícil de encontrar que el tango bailado, que es el desequilibrio de siempre: una milonga grabada necesita un DJ, y una en vivo necesita cinco músicos que hayan aprendido un dialecto rítmico ajeno. Ese hueco es buena parte de la razón por la que montamos el Trio de Tango en Singapur. Aquí el público llega en su mayoría sin ideas previas, sin haber crecido con ninguna versión concreta del tango, y una sala que oye a Carlos Gardel o a Piazzolla en directo por primera vez reacciona de una manera que un público de Buenos Aires ya no puede.
Frequently asked
¿Por qué es tan popular el tango en Finlandia?
El tango finlandés llegó en los años diez y se localizó hasta convertirse en un género distinto: modo menor, más lento, sin síncopa, con letras sobre la añoranza y los lugares lejanos. Se hizo enormemente popular después de la Segunda Guerra Mundial gracias a compositores como Unto Mononen, y el festival anual Tangomarkkinat de Seinajoki reúne grandes multitudes desde 1985.
¿Cómo llegó el tango a Japón?
Por París, no por Buenos Aires. Los viajeros japoneses se encontraron con la fiebre europea del tango en los años veinte, y al barón Tsunayoshi Megata se le atribuye haber enseñado el baile en Tokio desde alrededor de 1926. En los años treinta llegaron las orquestas de tango japonesas, y Japón acabó siendo uno de los mayores mercados para los músicos argentinos de gira.
¿El tango argentino es distinto del tango de salón?
Sí, bastante. El tango de salón o inglés desciende de la fiebre europea de los años diez y es staccato y codificado, con un marco fijo y movimientos secos de cabeza. El tango argentino es improvisado, caminado, más cerrado en el abrazo, y se baila sobre un repertorio mucho más amplio y rítmicamente más flexible.
Le tango hors d'Argentine
Le tango a quitté Buenos Aires avant 1913 et n'est jamais rentré. La folie parisienne, le tango finlandais, l'obsession japonaise, sa place en Asie aujourd'hui.
Paris l'a rendu respectable
La première exportation est la plus importante. Des musiciens et des danseurs argentins se produisaient à Paris dès 1907 environ, et en 1912-1913 le tango était une folie mondaine complète : thés tango l'après-midi, robes tango coupées pour permettre les pas, professeurs amassant de petites fortunes. De là il gagne Londres, Berlin et New York en quelques mois, et attire le lot habituel de condamnations ecclésiastiques qui garantit à une mode deux années de vie supplémentaires.
L'Europe a modifié la musique en l'adoptant. La version continentale — codifiée plus tard sous le nom de tango anglais ou tango de salon — est devenue plus nette, plus staccato, avec ces coups de tête et ce cadre rigide que les danseurs argentins considèrent comme une langue étrangère. Elle a aussi voyagé avec des partitions plutôt qu'avec des musiciens, ce qui veut dire qu'elle est arrivée sans le feeling et qu'il a fallu lui en inventer un sur place. Ce schéma se répète partout où le tango est passé.
La Finlande a bâti le sien
La transplantation la plus étrange et la plus réussie est le tango finlandais. Le tango atteint la Finlande dans les années 1910, se localise au fil des années 1930 et devient véritablement énorme après la Seconde Guerre mondiale. La figure centrale est Unto Mononen, dont Satumaa, du milieu des années 1950, est de fait un chant national, rendu célèbre par l'enregistrement de Reijo Taipale.
Le tango finlandais est en mineur presque sans exception, plus lent que la version argentine, le temps posé bien à plat sur le sol et sans aucune traction syncopée. Les textes parlent du désir d'un ailleurs, de paysages ruraux et d'un amour qui ne se fera pas — des thèmes qui recoupent presque exactement le sentiment de perte du tango argentin, atteint de façon indépendante. Depuis 1985, la ville de Seinajoki organise chaque année le festival Tangomarkkinat, qui couronne un roi et une reine du tango et attire des dizaines de milliers de personnes. Si vous parlez de tango à un Finlandais, il ne mentionnera pas l'Argentine.
En Suède et en Allemagne, la musique a pris un autre chemin, nourrissant les traditions des orchestres de danse et du schlager et, dans le cas de Berlin, les tangos de cabaret plus durs des années de Weimar.
Le Japon s'y consacre depuis cent ans
Le Japon adopte le tango dans les années 1920, via Paris plutôt que Buenos Aires : le récit courant en attribue le mérite au baron Tsunayoshi Megata, qui apprit la danse en France et l'enseigna à Tokyo à partir de 1926 environ. Dès les années 1930, le Japon avait ses propres orchestres de tango, et l'Orquesta Tipica Tokio, fondée par Shimpei Hayakawa en 1939, jouait sérieusement le répertoire argentin.
La relation s'est approfondie après la guerre au point que le Japon est devenu l'un des marchés les plus importants du monde pour les musiciens de tango argentins. Les orchestres en tournée y remplissaient des salles qu'ils ne remplissaient plus chez eux, et les collectionneurs japonais ont maintenu le catalogue enregistré en vie ; une proportion frappante des rééditions de tango bien documentées vient du Japon. Ranko Fujisawa a chanté le répertoire en espagnol et est devenue une vedette en Argentine même. Piazzolla a tourné au Japon à de nombreuses reprises, et sa musique y a été acceptée sans la bataille idéologique qu'elle a provoquée dans son pays.
Le style de jeu qui en résulte est précis et un peu formel, ce que les musiciens argentins relèvent parfois, et ce qui est parfaitement cohérent avec la façon dont tous les autres pays ont adapté cette musique.
La Turquie, la Russie et le reste
La Turquie s'est constitué un répertoire de tangos dans les années 1930, avec des textes en turc, étroitement lié à la politique culturelle d'occidentalisation de la jeune république, Necip Celal Andel passant d'ordinaire pour le premier compositeur de tangos turc. L'Union soviétique a embrassé le tango dans les années 1930 à travers Leonid Outiossov et Piotr Lechtchenko, ce qui mérite d'être noté parce qu'une bonne part de la tradition d'accordéon et de bayan dans laquelle nous travaillons a absorbé le tango par cette voie russe et soviétique plutôt que directement depuis l'Argentine : les airs sont arrivés avec un autre accent et d'autres habitudes de main gauche.
Il y a aussi un regain en Argentine même. À partir des années 1990, une jeune génération, danseurs comme musiciens, est retournée aux vieux orchestres plutôt qu'à Piazzolla, et des groupes comme l'Orquesta Tipica Fernandez Fierro ont bâti une scène autour du répertoire classique joué fort et sans nostalgie.
L'Asie aujourd'hui
Le tango est inégalement mais réellement implanté en Asie. La scène des milongas en Chine a grandi vite depuis les années 2000, la Corée et Taïwan ont chacune des festivals de longue date, et Kuala Lumpur, Bangkok et Hong Kong accueillent toutes des milongas régulières, des professeurs de passage et, de temps à autre, des orchestres en direct.
Le tango joué en direct est plus rare que le tango dansé, et c'est le déséquilibre habituel : une milonga enregistrée demande un DJ, une milonga en direct demande cinq musiciens qui ont appris un dialecte rythmique étranger. Cet écart explique en bonne partie pourquoi nous avons monté le Trio de Tango à Singapour. Le public d'ici l'aborde le plus souvent sans a priori, sans avoir grandi avec une version particulière du tango, et une salle qui entend Gardel ou Piazzolla joués en direct pour la première fois réagit d'une façon qu'un public de Buenos Aires ne peut tout simplement plus avoir.
Frequently asked
Pourquoi le tango est-il si populaire en Finlande ?
Le tango finlandais est arrivé dans les années 1910 et s'est localisé en un genre distinct : mineur, plus lent, sans syncope, avec des textes sur le désir et les lieux lointains. Il est devenu immensément populaire après la Seconde Guerre mondiale grâce à des compositeurs comme Unto Mononen, et le festival annuel Tangomarkkinat, à Seinajoki, attire de grandes foules depuis 1985.
Comment le tango est-il arrivé au Japon ?
Par Paris, pas par Buenos Aires. Des voyageurs japonais ont rencontré la folie européenne du tango dans les années 1920, et l'on attribue au baron Tsunayoshi Megata l'enseignement de la danse à Tokyo à partir de 1926 environ. Les orchestres de tango japonais ont suivi dans les années 1930, et le Japon est devenu plus tard l'un des plus gros marchés pour les musiciens argentins en tournée.
Le tango argentin est-il différent du tango de salon ?
Oui, très nettement. Le tango de salon, ou tango anglais, descend de la folie européenne des années 1910 : il est staccato et codifié, avec un cadre fixe et des mouvements de tête secs. Le tango argentin est improvisé, marché, plus proche dans l'embrassement, et se danse sur un répertoire bien plus large et bien plus souple rythmiquement.
Tango außerhalb Argentiniens
Der Tango verließ Buenos Aires vor 1913 und kam nie zurück. Die Pariser Mode, Finnlands eigener Tango, Japans lange Leidenschaft und wo er heute in Asien steht.
Paris machte ihn gesellschaftsfähig
Der erste Export ist der wichtigste. Argentinische Musiker und Tänzer traten etwa ab 1907 in Paris auf, und 1912 und 1913 war der Tango eine vollständige Gesellschaftsmode: Tangotees am Nachmittag, Tangokleider mit einem Schnitt, der die Schritte zuließ, Lehrer, die kleine Vermögen machten. Von dort breitete er sich binnen Monaten nach London, Berlin und New York aus und zog das übliche Paket kirchlicher Verurteilung auf sich, das einer Mode zwei weitere Jahre Leben garantiert.
Europa veränderte die Musik, während es sie übernahm. Die kontinentale Fassung, später als englischer Tango oder Turniertango kodifiziert, wurde schärfer und staccatohafter, mit den Kopfbewegungen und der starren Haltung, die argentinische Tänzer für eine Fremdsprache halten. Sie reiste außerdem mit Notenheften statt mit Spielern, kam also ohne das Gefühl an, und man musste vor Ort ein neues erfinden. Dieses Muster wiederholt sich überall, wohin der Tango kam.
Finnland baute sich einen eigenen
Die seltsamste und erfolgreichste Verpflanzung ist der finnische Tango. Der Tango erreichte Finnland in den 1910er Jahren, wurde in den 1930ern eingebürgert und wurde nach dem Zweiten Weltkrieg wirklich riesig. Die Schlüsselfigur ist Unto Mononen, dessen Satumaa aus der Mitte der 1950er faktisch ein Nationallied ist, berühmt geworden durch Reijo Taipales Aufnahme.
Der finnische Tango steht fast ausnahmslos in Moll, ist langsamer als die argentinische Fassung, hat den Schlag fest auf dem Boden und nichts von dem synkopierten Zug. Die Texte handeln von der Sehnsucht nach einem fernen Ort, von ländlicher Landschaft und von Liebe, aus der nichts wird, Themen, die sich fast genau mit dem Verlustgefühl des argentinischen Tango decken und unabhängig davon gefunden wurden. Seit 1985 richtet die Stadt Seinäjoki jedes Jahr das Festival Tangomarkkinat aus, das einen Tangokönig und eine Tangokönigin krönt und Zehntausende anzieht. Wenn Sie einen Finnen nach Tango fragen, wird er Argentinien nicht erwähnen.
In Schweden und Deutschland ging die Musik einen anderen Weg und speiste die Tanzorchester- und Schlagertraditionen, in Berlin auch die härteren Kabarett-Tangos der Weimarer Jahre.
Japan macht das seit hundert Jahren
Japan nahm den Tango in den 1920er Jahren auf, über Paris und nicht über Buenos Aires. Die übliche Darstellung schreibt es Baron Tsunayoshi Megata zu, der den Tanz in Frankreich lernte und ihn ab etwa 1926 in Tokio unterrichtete. In den 1930ern hatte Japan eigene Tangoorchester, und die Orquesta Típica Tokio, 1939 von Shimpei Hayakawa gegründet, spielte das argentinische Repertoire mit vollem Ernst.
Nach dem Krieg vertiefte sich die Beziehung so weit, dass Japan zu einem der wichtigsten Märkte der Welt für argentinische Tangomusiker wurde. Tourende Orchester füllten dort Säle, die sie zu Hause nicht füllen konnten, und japanische Sammler hielten den Aufnahmekatalog am Leben; ein auffälliger Anteil der gut recherchierten Tango-Wiederveröffentlichungen kommt aus Japan. Ranko Fujisawa sang das Repertoire auf Spanisch und wurde in Argentinien selbst zum Star. Piazzolla tourte wiederholt durch Japan, und seine Musik wurde dort ohne den ideologischen Streit angenommen, den sie zu Hause auslöste.
Der Spielstil, der daraus entstand, ist genau und etwas förmlich, was argentinische Musiker gelegentlich anmerken und was vollkommen dazu passt, wie jedes andere Land diese Musik angepasst hat.
Türkei, Russland und der Rest
Die Türkei entwickelte in den 1930er Jahren ein Tangorepertoire mit türkischen Texten, eng verbunden mit der verwestlichenden Kulturpolitik der jungen Republik, wobei Necip Celal Andel meist als erster türkischer Tangokomponist gilt. Die Sowjetunion nahm den Tango in den 1930ern über Leonid Utjossow und Pjotr Leschtschenko auf, was bemerkenswert ist, weil ein großer Teil der Akkordeon- und Bajantradition, in der wir arbeiten, den Tango über diesen russisch-sowjetischen Weg aufgesogen hat und nicht direkt aus Argentinien. Die Melodien kamen mit einem anderen Akzent und anderen Gewohnheiten der linken Hand an.
Es gibt auch in Argentinien selbst ein Wiederaufleben. Ab den 1990ern ging eine junge Generation, Tänzer wie Musiker, zu den alten Orchestern zurück statt zu Piazzolla, und Gruppen wie die Orquesta Típica Fernández Fierro bauten eine Szene darauf auf, das klassische Repertoire laut und ohne Nostalgie zu spielen.
Asien heute
Der Tango ist in Asien ungleichmäßig, aber wirklich etabliert. Chinas Milonga-Szene ist seit den 2000ern rasch gewachsen, Korea und Taiwan haben beide seit Langem laufende Festivals, und Kuala Lumpur, Bangkok und Hongkong tragen alle regelmäßige Milongas, Gastlehrer und gelegentlich Liveorchester.
Live gespielter Tango ist schwerer zu finden als getanzter, was das übliche Missverhältnis ist: Eine Milonga von der Platte braucht einen DJ, eine mit Livemusik fünf Musiker, die einen fremden rhythmischen Dialekt gelernt haben. Diese Lücke ist ein guter Teil des Grundes, warum wir in Singapur das Trio de Tango zusammengestellt haben. Das Publikum hier kommt meist unvoreingenommen dazu, ohne mit irgendeiner bestimmten Fassung des Tango aufgewachsen zu sein, und ein Saal, der Gardel oder Piazzolla zum ersten Mal live hört, reagiert auf eine Weise, wie es ein Publikum in Buenos Aires schlicht nicht mehr kann.
Frequently asked
Warum ist der Tango in Finnland so beliebt?
Der finnische Tango kam in den 1910er Jahren an und wurde zu einem eigenständigen Genre eingebürgert: in Moll, langsamer, unsynkopiert, mit Texten über Sehnsucht und ferne Orte. Nach dem Zweiten Weltkrieg wurde er durch Komponisten wie Unto Mononen ungeheuer populär, und das jährliche Festival Tangomarkkinat in Seinäjoki zieht seit 1985 große Menschenmengen an.
Wie kam der Tango nach Japan?
Über Paris, nicht über Buenos Aires. Japanische Reisende trafen in den 1920er Jahren auf die europäische Tangomode, und Baron Tsunayoshi Megata gilt als derjenige, der den Tanz ab etwa 1926 in Tokio unterrichtete. In den 1930ern folgten japanische Tangoorchester, und Japan wurde später zu einem der größten Märkte für tourende argentinische Musiker.
Unterscheidet sich der argentinische Tango vom Turniertango?
Ja, erheblich. Der Turnier- oder englische Tango stammt von der europäischen Mode der 1910er Jahre ab und ist staccatohaft und kodifiziert, mit fester Haltung und scharfen Kopfbewegungen. Der argentinische Tango ist improvisiert, gegangen, enger in der Umarmung und wird zu einem viel breiteren und rhythmisch beweglicheren Repertoire getanzt.
Il tango fuori dall'Argentina
Il tango lasciò Buenos Aires prima del 1913 e non tornò più. La moda parigina, il tango finlandese, l'ossessione giapponese e dove sta oggi in Asia.
Parigi lo rese rispettabile
La prima esportazione è quella che conta di più. Musicisti e ballerini argentini si esibivano a Parigi già intorno al 1907, e fra il 1912 e il 1913 il tango era una vera mania mondana: tè danzanti al pomeriggio, abiti tagliati per permettere i passi, insegnanti che facevano piccole fortune. Da lì si diffuse a Londra, Berlino e New York nel giro di pochi mesi, e attirò il consueto corredo di condanne ecclesiastiche che garantisce a una moda altri due anni di vita.
L'Europa cambiò la musica mentre la adottava. La versione continentale — poi codificata come tango inglese o da sala — divenne più tagliente, più staccata, con gli scatti della testa e la posizione rigida che i ballerini argentini considerano una lingua straniera. Viaggiò anche con gli spartiti invece che con i musicisti, il che significa che arrivò senza il feel e dovette farsene inventare uno sul posto. Quello schema si ripete ovunque il tango sia andato.
La Finlandia se n'è costruito uno suo
Il trapianto più strano e più riuscito è il tango finlandese. Il tango arrivò in Finlandia negli anni Dieci, fu localizzato nel corso degli anni Trenta e divenne davvero enorme dopo la Seconda guerra mondiale. La figura chiave è Unto Mononen, il cui Satumaa di metà anni Cinquanta è di fatto una canzone nazionale, resa celebre dall'incisione di Reijo Taipale.
Il tango finlandese è in tonalità minore quasi senza eccezioni, più lento della versione argentina, con il battito piantato per terra e nessuna delle trazioni sincopate. I testi parlano di nostalgia per un luogo lontano, di paesaggio rurale e di amori destinati a non funzionare: temi che corrispondono quasi esattamente al senso di perdita del tango argentino, e a cui si è arrivati per strade indipendenti. Dal 1985 la città di Seinajoki organizza ogni anno il festival Tangomarkkinat, che incorona un re e una regina del tango e richiama decine di migliaia di persone. Se chiedi a un finlandese di tango, non nominerà l'Argentina.
In Svezia e in Germania la musica prese un'altra strada, alimentando la tradizione delle orchestre da ballo e dello schlager e, nel caso di Berlino, i tanghi più spigolosi del cabaret degli anni di Weimar.
Il Giappone ci lavora da cent'anni
Il Giappone adottò il tango negli anni Venti, via Parigi e non via Buenos Aires: il racconto consueto attribuisce il merito al barone Tsunayoshi Megata, che imparò il ballo in Francia e lo insegnò a Tokyo dal 1926 circa. Negli anni Trenta il Giappone aveva già le proprie orchestre di tango, e la Orquesta Tipica Tokio, fondata da Shimpei Hayakawa nel 1939, suonava il repertorio argentino sul serio.
Il rapporto si approfondì dopo la guerra al punto che il Giappone divenne uno dei mercati più importanti al mondo per i musicisti di tango argentini. Le orchestre in tournée riempivano le sale là quando non riuscivano a riempirle in patria, e i collezionisti giapponesi hanno tenuto in vita il catalogo discografico; una quota notevole delle ristampe di tango ben documentate è uscita dal Giappone. Ranko Fujisawa cantò il repertorio in spagnolo e divenne una stella in Argentina lei stessa. Piazzolla fece più volte tournée in Giappone, e la sua musica fu accolta là senza la battaglia ideologica che provocava in patria.
Lo stile esecutivo che ne è nato è preciso e un po' formale, cosa che i musicisti argentini a volte fanno notare e che è del tutto coerente con il modo in cui ogni altro paese ha adattato questa musica.
Turchia, Russia e il resto
La Turchia sviluppò un repertorio di tango negli anni Trenta con testi in turco, strettamente legato alla politica culturale occidentalizzante della giovane repubblica, e a Necip Celal Andel si attribuisce di solito il primo tango turco. L'Unione Sovietica abbracciò il tango negli anni Trenta attraverso Leonid Utësov e Pëtr Leščenko, cosa che vale la pena segnalare perché gran parte della tradizione fisarmonicistica e bayanistica in cui lavoriamo ha assorbito il tango per quella via russa e sovietica invece che direttamente dall'Argentina: i brani sono arrivati con un altro accento e con altre abitudini di mano sinistra.
C'è anche una rinascita nell'Argentina stessa. Dagli anni Novanta una generazione giovane, sia di ballerini sia di musicisti, è tornata alle vecchie orchestre invece che a Piazzolla, e gruppi come la Orquesta Tipica Fernandez Fierro hanno costruito una scena intorno al suonare il repertorio classico forte e senza nostalgia.
L'Asia oggi
Il tango è radicato in Asia in modo disuguale ma reale. La scena delle milonghe in Cina è cresciuta in fretta dagli anni Duemila, la Corea e Taiwan hanno entrambe festival di lunga data, e Kuala Lumpur, Bangkok e Hong Kong sostengono tutte milonghe regolari, insegnanti di passaggio e qualche orchestra dal vivo.
Il tango dal vivo è più difficile da trovare del tango ballato, che è il solito squilibrio: una milonga registrata ha bisogno di un DJ, una dal vivo ha bisogno di cinque musicisti che abbiano imparato un dialetto ritmico straniero. Quel vuoto è buona parte del motivo per cui abbiamo messo insieme il Trio de Tango a Singapore. Qui il pubblico ci arriva quasi sempre fresco, senza essere cresciuto con una versione particolare del tango, e una sala che sente Gardel o Piazzolla dal vivo per la prima volta reagisce in un modo che un pubblico di Buenos Aires ormai non può più avere.
Frequently asked
Perché il tango è così popolare in Finlandia?
Il tango finlandese arrivò negli anni Dieci e fu localizzato fino a diventare un genere a sé: tonalità minore, più lento, senza sincopi, con testi sulla nostalgia e sui luoghi lontani. Divenne popolarissimo dopo la Seconda guerra mondiale grazie a compositori come Unto Mononen, e il festival annuale Tangomarkkinat di Seinajoki richiama grandi folle dal 1985.
Come è arrivato il tango in Giappone?
Attraverso Parigi, non attraverso Buenos Aires. I viaggiatori giapponesi incontrarono la mania europea del tango negli anni Venti, e al barone Tsunayoshi Megata si attribuisce l'insegnamento del ballo a Tokyo dal 1926 circa. Negli anni Trenta seguirono le orchestre di tango giapponesi, e il Giappone divenne poi uno dei mercati più grandi per i musicisti argentini in tournée.
Il tango argentino è diverso dal tango da sala?
Sì, parecchio. Il tango da sala o inglese discende dalla mania europea degli anni Dieci ed è staccato e codificato, con una posizione fissa e scatti netti della testa. Il tango argentino è improvvisato, camminato, più stretto nell'abbraccio, e si balla su un repertorio molto più ampio e ritmicamente più flessibile.
O tango fora da Argentina
O tango saiu de Buenos Aires antes de 1913 e nunca voltou. A febre de Paris, o tango finlandês, a obsessão japonesa e a Ásia de hoje.
Paris tornou-o respeitável
A primeira exportação é a que mais conta. Havia músicos e bailarinos argentinos a atuar em Paris por volta de 1907, e em 1912 e 1913 o tango era uma febre mundana completa: chás de tango à tarde, vestidos de tango cortados para deixar fazer os passos, professores a ganhar pequenas fortunas. Dali passou a Londres, Berlim e Nova Iorque em poucos meses, e atraiu o habitual pacote de condenações eclesiásticas que garante a qualquer moda mais dois anos de vida.
A Europa mudou a música enquanto a adotava. A versão continental — mais tarde codificada como tango inglês ou de salão — tornou-se mais afiada, mais em staccato, com os estalos de cabeça e a moldura rígida que os bailarinos argentinos veem como uma língua estrangeira. Viajou também em partituras e não com músicos, o que significa que chegou sem o carácter e teve de arranjar um novo, inventado no local. Esse padrão repete-se em todo o lado por onde o tango passou.
A Finlândia construiu o seu
O transplante mais estranho e mais bem-sucedido é o tango finlandês. O tango chegou à Finlândia na década de 1910, foi localizado ao longo dos anos 1930 e tornou-se verdadeiramente enorme depois da Segunda Guerra Mundial. A figura central é Unto Mononen, cuja Satumaa, de meados dos anos 1950, é na prática uma canção nacional, tornada célebre pela gravação de Reijo Taipale.
O tango finlandês está quase sem exceção em modo menor, é mais lento do que a versão argentina, tem o tempo assente no chão e nenhuma da atração sincopada. As letras falam de saudade de um lugar distante, de paisagem rural e de amores que não vão dar certo — temas que coincidem quase exatamente com o sentido de perda do tango argentino, e a que se chegou de forma independente. Desde 1985, a cidade de Seinajoki realiza o festival anual Tangomarkkinat, que coroa um rei e uma rainha do tango e atrai dezenas de milhares de pessoas. Se perguntar a um finlandês sobre tango, ele não vai falar da Argentina.
Na Suécia e na Alemanha a música seguiu outro caminho, alimentando as tradições das orquestras de baile e do schlager e, no caso de Berlim, os tangos de cabaré de aresta mais dura dos anos de Weimar.
O Japão anda nisto há cem anos
O Japão pegou no tango nos anos 1920, por via de Paris e não de Buenos Aires — a versão habitual atribui-o ao barão Tsunayoshi Megata, que aprendeu a dança em França e a ensinou em Tóquio a partir de cerca de 1926. Nos anos 1930 o Japão já tinha as suas próprias orquestras de tango, e a Orquesta Tipica Tokio, fundada por Shimpei Hayakawa em 1939, tocava o repertório argentino a sério.
A relação aprofundou-se depois da guerra ao ponto de o Japão se tornar um dos mercados mais importantes do mundo para os músicos de tango argentinos. As orquestras em digressão enchiam salas lá quando não as conseguiam encher em casa, e os colecionadores japoneses mantiveram vivo o catálogo gravado; uma proporção notável das reedições de tango bem documentadas saiu do Japão. Ranko Fujisawa cantou o repertório em espanhol e tornou-se ela própria uma estrela na Argentina. Piazzolla foi ao Japão em digressão repetidas vezes, e a sua música foi aceite lá sem a luta ideológica que provocou em casa.
O estilo de execução que daí resultou é preciso e um pouco formal, coisa que os músicos argentinos por vezes notam e que é inteiramente coerente com a forma como todos os outros países adaptaram esta música.
Turquia, Rússia e o resto
A Turquia desenvolveu um repertório de tango nos anos 1930 com letras em turco, muito ligado à política cultural ocidentalizante da jovem república, e Necip Celal Andel é normalmente apontado como o primeiro compositor turco de tangos. A União Soviética abraçou o tango nos anos 1930 através de Leonid Utiossov e de Piotr Leschenko, o que vale a pena registar porque boa parte da tradição de acordeão e de bayan em que trabalhamos absorveu o tango por essa via russa e soviética e não diretamente da Argentina — os temas chegaram com outro sotaque e outros hábitos de mão esquerda.
Há também um ressurgimento na própria Argentina. A partir dos anos 1990, uma geração nova, de bailarinos e de músicos, voltou às velhas orquestras em vez de a Piazzolla, e grupos como a Orquesta Tipica Fernandez Fierro construíram uma cena à volta de tocar o repertório clássico alto e sem nostalgia.
A Ásia de hoje
O tango está implantado de forma desigual mas verdadeira por toda a Ásia. A cena de milongas da China cresceu depressa desde os anos 2000, a Coreia e Taiwan têm ambas festivais de longa data, e Kuala Lumpur, Banguecoque e Hong Kong sustentam milongas regulares, professores convidados e, de vez em quando, orquestras ao vivo.
O tango ao vivo é mais difícil de encontrar do que o tango dançado, que é o desequilíbrio do costume — uma milonga gravada precisa de um DJ, e uma ao vivo precisa de cinco músicos que tenham aprendido um dialeto rítmico estrangeiro. Essa lacuna é boa parte da razão por que juntámos o Trio de Tango em Singapura. O público daqui chega quase sempre de fresco, sem ter crescido com nenhuma versão particular de tango, e uma sala a ouvir Gardel ou Piazzolla ao vivo pela primeira vez reage de uma maneira que um público de Buenos Aires simplesmente já não consegue.
Frequently asked
Porque é que o tango é tão popular na Finlândia?
O tango finlandês chegou na década de 1910 e foi localizado num género próprio: em modo menor, mais lento, sem síncopa, com letras sobre saudade e lugares distantes. Tornou-se enormemente popular depois da Segunda Guerra Mundial através de compositores como Unto Mononen, e o festival anual Tangomarkkinat, em Seinajoki, atrai grandes multidões desde 1985.
Como é que o tango chegou ao Japão?
Por Paris, não por Buenos Aires. Viajantes japoneses encontraram a febre europeia do tango nos anos 1920, e atribui-se ao barão Tsunayoshi Megata o ensino da dança em Tóquio a partir de cerca de 1926. As orquestras de tango japonesas seguiram-se nos anos 1930, e o Japão viria a tornar-se um dos maiores mercados para os músicos argentinos em digressão.
O tango argentino é diferente do tango de salão?
É, e de forma substancial. O tango de salão, ou inglês, descende da febre europeia dos anos 1910 e é staccato e codificado, com moldura fixa e movimentos secos de cabeça. O tango argentino é improvisado, caminhado, mais próximo no abraço, e dança-se sobre um repertório muito mais largo e ritmicamente mais flexível.
Танго за пределами Аргентины
Танго покинуло Буэнос-Айрес до 1913 года и домой не вернулось. Парижская мода, собственное танго Финляндии, вековая японская страсть и положение дел в Азии.
Париж сделал его приличным
Первый вывоз важнее всего. Аргентинские музыканты и танцовщики выступали в Париже примерно с 1907 года, а к 1912–1913 годам танго стало полноценным светским помешательством: танго-чаепития после полудня, платья, скроенные под шаги, инструкторы, наживающие небольшие состояния. Оттуда за считаные месяцы оно разошлось в Лондон, Берлин и Нью-Йорк и собрало положенный набор церковных осуждений, которые гарантируют моде ещё пару лет жизни.
Перенимая музыку, Европа её меняла. Континентальная версия, позже закреплённая как английское, или бальное, танго, стала резче и стаккатнее, с рывками головы и жёсткой рамкой, которые аргентинские танцоры считают иностранным языком. К тому же оно путешествовало с нотами, а не с музыкантами, то есть приходило без ощущения, и это ощущение приходилось изобретать на месте заново. Эта схема повторяется всюду, куда танго приходило.
Финляндия построила своё
Самая странная и самая успешная пересадка — финское танго. Танго добралось до Финляндии в 1910-е, к 1930-м было переработано на местный лад, а после Второй мировой стало по-настоящему огромным. Ключевая фигура — Унто Мононен, чья Satumaa середины 1950-х фактически является национальной песней, прославленной записью Рейо Тайпале.
Финское танго почти без исключений минорное, медленнее аргентинского, с долей, поставленной прямо на пол, и без всякой синкопированной оттяжки. Тексты — о тоске по дальнему краю, о сельском пейзаже и о любви, из которой ничего не выйдет; темы, почти точно совпадающие с чувством утраты в аргентинском танго и пришедшие к этому самостоятельно. С 1985 года в городе Сейняйоки ежегодно проходит фестиваль Tangomarkkinat, где венчают короля и королеву танго и который собирает десятки тысяч человек. Если спросить финна о танго, он не помянет Аргентину.
В Швеции и Германии музыка пошла иначе, питая традиции танцевальных оркестров и шлягера, а в случае Берлина — жёсткие кабаретные танго веймарских лет.
Япония занимается этим уже сто лет
Япония взялась за танго в 1920-е, причём через Париж, а не через Буэнос-Айрес: обычно заслугу приписывают барону Цунаёси Мегате, который выучил танец во Франции и преподавал его в Токио примерно с 1926 года. К 1930-м в Японии были собственные танго-оркестры, а Orquesta Tipica Tokio, основанный Симпэем Хаякавой в 1939 году, играл аргентинский репертуар всерьёз.
После войны связь углубилась настолько, что Япония стала одним из важнейших в мире рынков для аргентинских танго-музыкантов. Гастролирующие оркестры собирали там залы, которых не могли собрать дома, а японские коллекционеры сохранили записанный каталог живым: заметная доля хорошо подготовленных танго-переизданий вышла именно из Японии. Ранко Фудзисава пела этот репертуар по-испански и сама стала звездой в Аргентине. Пьяццолла ездил в Японию многократно, и его музыку там приняли без той идеологической драки, которую она вызвала дома.
Сложившаяся манера игры точна и несколько официальна, что аргентинские музыканты иногда отмечают и что вполне согласуется с тем, как эту музыку приспосабливала любая другая страна.
Турция, Россия и остальные
Турция выработала свой танго-репертуар в 1930-е, с текстами по-турецки, тесно связанный с западнической культурной политикой ранней республики; первым турецким композитором танго обычно называют Неджипа Джеляля Анделя. Советский Союз принял танго в 1930-е через Леонида Утёсова и Петра Лещенко, и это стоит отметить, потому что значительная часть той аккордеонной и баянной традиции, в которой мы работаем, впитала танго именно этим русским и советским путём, а не напрямую из Аргентины: мелодии пришли с другим выговором и другими привычками левой руки.
Есть и возрождение в самой Аргентине. С 1990-х молодое поколение, и танцоры, и музыканты, обратилось к старым оркестрам, а не к Пьяццолле, и такие группы, как Orquesta Tipica Fernandez Fierro, выстроили сцену вокруг громкой и лишённой ностальгии игры классического репертуара.
Азия сегодня
Танго закрепилось в Азии неравномерно, но всерьёз. Китайская сцена милонг быстро росла с 2000-х, в Корее и на Тайване есть давние фестивали, а Куала-Лумпур, Бангкок и Гонконг держат регулярные милонги, приезжающих преподавателей и время от времени живые оркестры.
Живое танго найти труднее, чем танцевальное, и это обычный перекос: записанной милонге нужен диджей, а живой — пятеро музыкантов, выучивших чужой ритмический говор. Этот разрыв и есть немалая часть причины, по которой мы собрали Trio de Tango в Сингапуре. Здешняя публика по большей части приходит к танго свежей, не выросшей ни на какой определённой его версии, и зал, впервые слышащий Гарделя или Пьяццоллу вживую, откликается так, как публика Буэнос-Айреса уже попросту не может.
Frequently asked
Почему танго так популярно в Финляндии?
Финское танго пришло в 1910-е и было переработано в отдельный жанр: минорное, более медленное, без синкоп, с текстами о тоске и дальних краях. После Второй мировой оно стало огромно популярным благодаря таким композиторам, как Унто Мононен, а ежегодный фестиваль Tangomarkkinat в Сейняйоки собирает большие толпы с 1985 года.
Как танго попало в Японию?
Через Париж, а не через Буэнос-Айрес. Японские путешественники столкнулись с европейской модой на танго в 1920-е, а барону Цунаёси Мегате приписывают преподавание танца в Токио примерно с 1926 года. В 1930-е появились японские танго-оркестры, а позже Япония стала одним из крупнейших рынков для гастролирующих аргентинских музыкантов.
Аргентинское танго отличается от бального?
Да, существенно. Бальное, или английское, танго происходит от европейского увлечения 1910-х, оно стаккатное и жёстко кодифицированное, с фиксированной рамкой и резкими движениями головы. Аргентинское танго импровизируется, его ходят шагом, объятие ближе, а репертуар гораздо шире и ритмически гибче.
阿根廷之外的探戈
探戈在 1913 年之前就离开了布宜诺斯艾利斯，再没回去。巴黎的热潮、芬兰自己的探戈、日本一百年的着迷，以及它今天在亚洲的位置。
巴黎让它变得体面
第一次输出最要紧。大约在 1907 年，阿根廷的乐手和舞者已经在巴黎演出，到 1912 和 1913 年，探戈成了一场彻底的社交热潮：下午的探戈茶会、为迈步方便而剪裁的探戈裙、赚到小笔家产的舞蹈教师。几个月之内它就从那里传到伦敦、柏林和纽约，也照例招来教会的谴责，而那种谴责总能保证一股风潮再多活两年。
欧洲在接受这音乐的同时改造了它。欧陆的那个版本——后来被规范为英式探戈或国标探戈——变得更锋利、更断奏，带上了阿根廷舞者视为外语的那种甩头动作和僵硬的舞架。它还是随着乐谱、而不是随着乐手旅行的，这意味着它到达时没有带上那股劲，只能在当地另造一股出来。探戈走到哪里，这个模式就重复到哪里。
芬兰造了自己的一种
最奇特、也最成功的一次移植是芬兰探戈。探戈在 1910 年代到达芬兰，经过整个 1930 年代被本地化，二战之后变得真正巨大。关键人物是温托·莫诺宁，他在 1950 年代中期写的 Satumaa 实际上就是一首国民歌曲，靠雷约·泰帕莱的录音而广为人知。
芬兰探戈几乎无一例外地写在小调上，比阿根廷的版本慢，重拍结结实实落在地板上，没有那种切分的牵扯。歌词讲的是对远方的思念、乡野的风景，以及注定不会有结果的爱——这些主题和阿根廷探戈里那种失落感几乎完全重合，却是各自独立地走到一起的。从 1985 年起，塞伊奈约基镇每年举办 Tangomarkkinat 音乐节，要加冕一位探戈国王和一位探戈王后，吸引数以万计的人。你若是问一个芬兰人探戈的事，他不会提起阿根廷。
在瑞典和德国，这音乐走了另一条路，汇入了舞厅乐队和施拉格流行歌曲的传统；在柏林，它还汇入了魏玛时期那些棱角更硬的歌舞厅探戈。
日本在这件事上已经干了一百年
日本在 1920 年代接下了探戈，路径是经由巴黎而不是布宜诺斯艾利斯——通行的说法把功劳记在目贺田纲美男爵身上，他在法国学会了这种舞，从 1926 年前后开始在东京教。到 1930 年代，日本有了自己的探戈乐队，早川真平 1939 年创建的 Orquesta Tipica Tokio，已经在认真演奏阿根廷曲目。
战后这种关系进一步加深，以至于日本成了阿根廷探戈乐手在世界上最重要的市场之一。巡演的乐队在本国坐不满的厅，在那里能坐满；日本的唱片收藏者让录音目录活了下来，考据扎实的探戈再版唱片里，有相当高的比例出自日本。藤泽岚子用西班牙语唱这些曲目，自己在阿根廷成了明星。皮亚佐拉多次巡演日本，而他的音乐在那里被接受时，并没有引起他在本国招来的那场意识形态之争。
由此形成的演奏风格精确，略带拘谨，阿根廷乐手有时会提到这一点，而这和其他每一个国家改造这音乐的方式完全一致。
土耳其、俄罗斯，以及其余的地方
土耳其在 1930 年代发展出一批土耳其语歌词的探戈曲目，与共和国初期西化的文化政策紧密相连，内吉普·杰拉尔·安德尔通常被认为是第一位土耳其探戈作曲家。苏联在 1930 年代通过列昂尼德·乌乔索夫和彼得·列申科接纳了探戈，这一点值得一提，因为我们身处其中的手风琴和巴扬传统，很大一部分是经由这条俄罗斯和苏联的线路、而不是直接从阿根廷吸收到探戈的——那些曲子到来时带着不一样的口音，也带着不一样的左手习惯。
阿根廷自己也有一次复兴。从 1990 年代起，年轻的一代舞者和乐手回头去找那些老乐队，而不是去找皮亚佐拉，像 Orquesta Tipica Fernandez Fierro 这样的团体，靠着大声、不带怀旧地演奏经典曲目，搭起了一个新的场景。
今天的亚洲
探戈在亚洲各地站住了脚，只是分布并不均匀。中国的米隆加舞会场景从 2000 年代起长得很快，韩国和台湾都有办了多年的音乐节，吉隆坡、曼谷和香港也都养得住固定的米隆加舞会、来访的老师和偶尔的现场乐队。
现场的探戈比跳探戈更难找到，这是一种常见的失衡——一场放唱片的米隆加只需要一个 DJ，一场现场的则需要五个学会了一种外国节奏方言的乐手。这道缺口，很大程度上正是我们在新加坡组起 Trio de Tango 的原因。这里的听众多半是第一次接触它，并没有伴着某个特定版本的探戈长大，而一屋子人第一次现场听到加德尔或皮亚佐拉时的反应，是布宜诺斯艾利斯的听众如今再也给不出来的。
Frequently asked
探戈在芬兰为什么那么流行？
芬兰探戈在 1910 年代传入，并被本地化成一个独立的乐种：小调、更慢、不切分，歌词写的是思念和远方。二战之后，经由温托·莫诺宁这样的作曲家，它变得极受欢迎，而塞伊奈约基每年的 Tangomarkkinat 音乐节从 1985 年起一直吸引着大批人群。
探戈是怎么到日本的？
经由巴黎，不是布宜诺斯艾利斯。1920 年代，日本的旅行者在欧洲遇上了探戈热潮，目贺田纲美男爵被认为从 1926 年前后开始在东京教这种舞。1930 年代日本有了自己的探戈乐队，后来日本成了阿根廷巡演乐手最大的市场之一。
阿根廷探戈和国标探戈不一样吗？
不一样，而且差别很大。国标探戈，或者说英式探戈，出自 1910 年代的欧洲热潮，它是断奏的、被规范过的，有固定的舞架和利落的甩头动作。阿根廷探戈是即兴的、走出来的，拥抱更近，所配的曲目范围也宽得多、在节奏上灵活得多。
アルゼンチンの外のタンゴ
タンゴは1913年より前にブエノスアイレスを出て、二度と帰りませんでした。パリの流行、フィンランド独自のタンゴ、百年に及ぶ日本の熱、そしていまのアジア。
パリがタンゴを立派なものにした
最初の輸出がいちばん重要です。アルゼンチンの音楽家と踊り手は1907年ごろにはパリで演奏していて、1912年から1913年にはタンゴは社交界を挙げての大流行になっていました。午後のタンゴ・ティー、ステップが踏めるように裁たれたタンゴ・ドレス、ひと財産を築く教師たち。そこから数か月のうちにロンドン、ベルリン、ニューヨークへ広がり、流行にさらに二年の寿命を保証する、聖職者からの定番の非難も一式ついてきました。
ヨーロッパは受け入れながら音楽のほうを変えました。大陸版——のちにイングリッシュ・タンゴ、社交ダンスのタンゴとして整理されたもの——は、より鋭く、よりスタッカートになり、アルゼンチンの踊り手が外国語と見なす頭の切り返しと硬いフレームを備えました。しかもそれは奏者ではなく楽譜とともに旅したので、感じを伴わずに到着し、新しい感じを現地で発明するほかありませんでした。この型は、タンゴが行った先のどこでも繰り返されます。
フィンランドは自前のものを作った
もっとも奇妙で、もっとも成功した移植がフィンランドのタンゴです。タンゴは1910年代にフィンランドへ届き、1930年代を通じて現地化され、第二次世界大戦後に本当に巨大なものになりました。鍵となる人物は ウント・モノネン で、1950年代半ばの Satumaa は事実上の国民歌、レイヨ・タイパレの録音で広く知られるようになりました。
フィンランドのタンゴはほとんど例外なく短調で、アルゼンチンのものより遅く、拍は真正面から床に置かれ、シンコペーションの引っ張りはありません。歌詞が扱うのは遠い場所への憧れ、田園の風景、そしてうまくいかない恋です。アルゼンチンのタンゴが抱える喪失の感覚とほとんどそのまま重なる主題に、独立してたどり着いたわけです。1985年からはセイナヨキの町で毎年タンゴマルッキナットという祭りが開かれ、タンゴの王と女王を選び、数万人を集めています。フィンランド人にタンゴについて訊ねても、アルゼンチンの話は出てこないでしょう。
スウェーデンとドイツでは、音楽は別の方向へ進み、ダンスバンドとシュラーガーの伝統に、ベルリンの場合はワイマール期のより刺のあるキャバレー・タンゴに注ぎ込まれました。
日本は百年これをやってきた
日本がタンゴを取り入れたのは1920年代で、ブエノスアイレスではなくパリ経由でした。通説はフランスで踊りを学び、1926年ごろから東京で教えた目賀田綱美男爵を挙げます。1930年代には日本にも独自のタンゴ楽団があり、1939年に早川真平が創設したオルケスタ・ティピカ・東京は、アルゼンチンのレパートリーを本格的に演奏していました。
この関係は戦後さらに深まり、日本はアルゼンチンのタンゴ音楽家にとって世界でもっとも重要な市場の一つになりました。巡業する楽団は、本国で埋められないホールを日本で埋めましたし、日本の収集家が録音のカタログを生かし続けました。よく調べられたタンゴの復刻の相当な割合が日本から出ています。藤沢嵐子はレパートリーをスペイン語で歌い、アルゼンチンでも自身がスターになりました。ピアソラは何度も来日しており、彼の音楽は、本国で引き起こしたような思想的な争いなしに受け入れられました。
そうしてできあがった演奏の様式は、正確で、いくらか折り目正しいものです。アルゼンチンの音楽家がときどき指摘する点ですが、ほかのどの国もこの音楽をそう適応させてきたのですから、まったく筋は通っています。
トルコ、ロシア、そのほか
トルコは1930年代にトルコ語の歌詞を持つタンゴのレパートリーを育てました。共和国初期の西欧化の文化政策と密接に結びついたもので、最初のトルコ人タンゴ作曲家とされるのはふつうネジップ・ジェラル・アンデルです。ソヴィエト連邦は1930年代に、レオニード・ウチョーソフとピョートル・レシチェンコを通じてタンゴを受け入れました。これは書き留めておく価値があります。私たちが身を置くアコーディオンとバヤンの伝統の多くは、アルゼンチンから直接ではなく、このロシア・ソヴィエトの経路からタンゴを吸収したからです。曲は違う訛りと、違う左手の癖をまとって届きました。
アルゼンチン自身での再興もあります。1990年代から、踊り手と音楽家の若い世代がピアソラではなく古い楽団のほうへ戻り、オルケスタ・ティピカ・フェルナンデス・フィエロのような団体が、古典のレパートリーを大音量で、懐古趣味なしに演奏する場を築きました。
いまのアジア
タンゴはアジア各地に、むらはありますが本当に根づいています。中国のミロンガの場面は2000年代以降すばやく育ちましたし、韓国と台湾にはどちらも長く続く祭りがあり、クアラルンプール、バンコク、香港はいずれも定期的なミロンガ、客演の教師、ときには生の楽団を支えています。
生のタンゴは、踊るタンゴより見つけにくい。これはよくある不均衡です。録音のミロンガにはDJが一人要り、生のミロンガには外国のリズムの方言を覚えた音楽家が五人要るからです。この隙間は、私たちがシンガポールで Trio de Tango を組んだ大きな理由の一つです。ここの聴衆はたいてい、特定のタンゴ像を持たずに新鮮な耳でやって来ます。ガルデルやピアソラを生で初めて聴く部屋の反応は、ブエノスアイレスの客席にはもう起こしようのないものです。
Frequently asked
タンゴはなぜフィンランドでこれほど人気があるのですか？
フィンランドのタンゴは1910年代に届き、独立したジャンルとして現地化されました。短調で、遅く、シンコペーションがなく、歌詞は憧れと遠い場所を歌います。第二次世界大戦後にウント・モノネンらの作曲家を通じて爆発的に広まり、セイナヨキで毎年開かれるタンゴマルッキナットは1985年以来、大きな人出を集めています。
タンゴはどうやって日本に入ってきたのですか？
ブエノスアイレスからではなく、パリ経由です。日本人の旅行者が1920年代にヨーロッパのタンゴ流行に出会い、1926年ごろから東京で踊りを教えたのが目賀田綱美男爵だとされています。1930年代には日本のタンゴ楽団が続き、日本はのちに、巡業するアルゼンチンの音楽家にとって最大級の市場になりました。
アルゼンチン・タンゴと社交ダンスのタンゴは違うのですか？
はい、かなり違います。社交ダンスのタンゴ、イングリッシュ・タンゴは1910年代のヨーロッパの流行から来ていて、スタッカートで型が定められ、フレームは固定され、頭の動きは鋭くなります。アルゼンチン・タンゴは即興で、歩き、抱擁はより近く、はるかに幅広く、リズム的にも柔軟なレパートリーで踊られます。
아르헨티나 밖의 탱고
탱고는 1913년 전에 부에노스아이레스를 떠나 돌아오지 않았습니다. 파리의 유행, 핀란드만의 탱고, 백 년에 걸친 일본의 애착, 그리고 지금의 아시아입니다.
파리가 탱고를 점잖게 만들었다
첫 수출이 가장 중요합니다. 1907년 무렵에는 이미 아르헨티나 음악가와 무용수가 파리에서 공연하고 있었고, 1912년과 1913년에는 탱고가 사교계의 온전한 유행이 되었습니다. 오후의 탱고 다과회, 스텝을 밟을 수 있게 재단한 탱고 드레스, 작은 재산을 모은 강사들이 있었습니다. 거기서 몇 달 만에 런던과 베를린, 뉴욕으로 퍼졌고, 유행에 이 년의 수명을 더 보태 주는 성직자들의 규탄이라는 관례의 묶음도 함께 따라왔습니다.
유럽은 받아들이면서 음악을 바꿨습니다. 나중에 잉글리시 탱고 또는 볼룸 탱고로 성문화된 대륙판은 더 날카롭고 더 스타카토가 되었으며, 고개를 꺾는 동작과 뻣뻣한 프레임이 붙었는데 아르헨티나 무용수들은 그것을 외국어로 여깁니다. 또한 연주자가 아니라 악보를 타고 건너갔기 때문에 느낌 없이 도착했고, 현지에서 새 느낌을 지어내야 했습니다. 탱고가 간 곳이면 어디서나 이 양상이 되풀이됩니다.
핀란드는 자기 것을 지었다
가장 기이하면서 가장 성공한 이식은 핀란드 탱고입니다. 탱고는 1910년대에 핀란드에 닿아 1930년대를 거치며 현지화되었고, 제2차 세계대전 뒤에 정말로 거대해졌습니다. 핵심 인물은 운토 모노넨이며, 1950년대 중반에 쓴 그의 Satumaa는 사실상 국민가요이고 레이요 타이팔레의 녹음으로 널리 알려졌습니다.
핀란드 탱고는 거의 예외 없이 단조이고, 아르헨티나 판보다 느리며, 박이 바닥에 반듯하게 놓이고 당기는 맛은 전혀 없습니다. 가사는 먼 곳에 대한 그리움, 시골 풍경, 그리고 잘될 리 없는 사랑을 다룹니다. 아르헨티나 탱고의 상실감과 거의 그대로 겹치는 주제인데, 서로 따로 도달한 것입니다. 1985년부터 세이내요키시는 해마다 탕고마르키낫 축제를 열어 탱고 왕과 여왕을 뽑고 수만 명을 불러 모읍니다. 핀란드 사람에게 탱고를 물으면 아르헨티나 이야기는 나오지 않을 것입니다.
스웨덴과 독일에서는 음악이 다른 길로 갔습니다. 댄스 밴드와 슐라거 전통으로 흘러들었고, 베를린의 경우에는 바이마르 시절의 더 모진 카바레 탱고로 이어졌습니다.
일본은 백 년째 이 일을 하고 있다
일본은 1920년대에 탱고를 받아들였는데, 부에노스아이레스가 아니라 파리를 거쳐서였습니다. 흔한 설명은 프랑스에서 춤을 배워 1926년 무렵부터 도쿄에서 가르친 메가타 쓰나요시 남작의 공으로 돌립니다. 1930년대에는 일본에 자체 탱고 악단들이 생겼고, 1939년 하야카와 신페이가 만든 오르케스타 티피카 도쿄는 아르헨티나 레퍼토리를 진지하게 연주하고 있었습니다.
전후에는 관계가 더 깊어져, 일본은 아르헨티나 탱고 연주자들에게 세계에서 가장 중요한 시장의 하나가 되었습니다. 순회 악단들은 본국에서 채우지 못하던 공연장을 그곳에서 채웠고, 일본 수집가들은 녹음 목록을 살려 두었습니다. 잘 조사된 탱고 복각반 가운데 눈에 띄게 많은 수가 일본에서 나왔습니다. 후지사와 란코는 그 레퍼토리를 스페인어로 노래해 아르헨티나에서도 스타가 되었습니다. 피아졸라는 일본을 거듭 순회했고, 그의 음악은 본국에서 일으킨 이념 싸움 없이 그곳에서 받아들여졌습니다.
그렇게 자리 잡은 연주 양식은 정확하고 다소 격식이 있는데, 아르헨티나 음악가들이 가끔 짚는 점이면서 다른 모든 나라가 이 음악을 받아들인 방식과 조금도 어긋나지 않습니다.
튀르키예, 러시아, 그 밖의 곳들
튀르키예는 1930년대에 튀르키예어 가사를 붙인 탱고 레퍼토리를 키웠는데, 초기 공화국의 서구화 문화 정책과 단단히 묶여 있었고 네집 젤랄 안델이 대개 최초의 튀르키예 탱고 작곡가로 꼽힙니다. 소련은 1930년대에 레오니트 우툐소프와 표트르 레셴코를 통해 탱고를 받아들였습니다. 이 대목은 짚어 둘 만합니다. 저희가 몸담고 있는 아코디언과 바얀 전통의 상당 부분이 아르헨티나에서 곧바로가 아니라 그 러시아·소련 경로를 거쳐 탱고를 흡수했기 때문입니다. 곡들은 다른 억양과 다른 왼손 습관을 달고 도착했습니다.
아르헨티나 자체에서도 되살아남이 있습니다. 1990년대부터 무용수와 음악가 모두에서 젊은 세대가 피아졸라가 아니라 옛 악단들로 되돌아갔고, 오르케스타 티피카 페르난데스 피에로 같은 그룹이 고전 레퍼토리를 크게, 향수 없이 연주하는 판을 만들어 냈습니다.
지금의 아시아
탱고는 아시아 전역에 고르지는 않아도 분명하게 자리 잡았습니다. 중국의 밀롱가 판은 2000년대 이후 빠르게 커졌고, 한국과 대만에는 오래된 축제가 있으며, 쿠알라룸푸르와 방콕과 홍콩 모두 정기적인 밀롱가와 초청 교사, 이따금의 라이브 악단을 떠받치고 있습니다.
라이브 탱고는 탱고 춤보다 찾기 어려운데, 흔히 있는 불균형입니다. 녹음으로 하는 밀롱가에는 디제이 한 사람이 필요하고, 라이브 밀롱가에는 낯선 리듬 방언을 익힌 다섯 명의 음악가가 필요하기 때문입니다. 저희가 싱가포르에서 Trio de Tango를 꾸린 이유의 큰 몫이 그 틈에 있습니다. 이곳의 청중은 대개 어떤 특정한 탱고를 듣고 자란 적 없이 처음 만나고, 가르델이나 피아졸라를 처음으로 라이브로 듣는 방은 부에노스아이레스의 객석이 이제는 도저히 보일 수 없는 반응을 보입니다.
Frequently asked
탱고는 왜 핀란드에서 그렇게 인기가 많은가요?
핀란드 탱고는 1910년대에 들어와 독자적인 장르로 현지화되었습니다. 단조에 느리고 당김이 없으며, 가사는 그리움과 먼 곳을 노래합니다. 제2차 세계대전 뒤에 운토 모노넨 같은 작곡가들을 통해 크게 퍼졌고, 세이내요키에서 해마다 열리는 탕고마르키낫 축제는 1985년부터 많은 인파를 모으고 있습니다.
탱고는 어떻게 일본에 들어갔나요?
부에노스아이레스가 아니라 파리를 거쳐서입니다. 1920년대에 일본인 여행자들이 유럽의 탱고 유행을 만났고, 메가타 쓰나요시 남작이 1926년 무렵부터 도쿄에서 춤을 가르친 것으로 전해집니다. 1930년대에 일본 탱고 악단들이 뒤따랐고, 일본은 나중에 순회하는 아르헨티나 음악가들에게 가장 큰 시장의 하나가 되었습니다.
아르헨티나 탱고와 볼룸 탱고는 다른가요?
네, 상당히 다릅니다. 볼룸 탱고 또는 잉글리시 탱고는 1910년대 유럽의 유행에서 내려왔고 스타카토로 성문화되어 있으며, 고정된 프레임과 날카로운 고개 동작이 있습니다. 아르헨티나 탱고는 즉흥이고 걷는 춤이며 안음이 더 가깝고, 훨씬 넓고 리듬이 유연한 레퍼토리에 맞춰 춥니다.
Tango di luar Argentina
Tango meninggalkan Buenos Aires sebelum 1913 dan tidak pernah pulang. Kegilaan Paris, tango Finland sendiri, ketaksuban Jepun, dan kedudukannya di Asia kini.
Paris menjadikannya terhormat
Eksport pertama itu yang paling penting. Pemuzik dan penari Argentina sudah membuat persembahan di Paris menjelang sekitar 1907, dan menjelang 1912 dan 1913 tango menjadi kegilaan masyarakat sepenuhnya: minum petang bertango, gaun tango yang dipotong untuk membenarkan langkahnya, pengajar yang mengumpul kekayaan kecil. Ia merebak dari situ ke London, Berlin dan New York dalam beberapa bulan, dan menarik pakej kebiasaan kecaman pihak gereja yang menjamin sesuatu fesyen itu dua tahun hayat lagi.
Eropah mengubah muzik itu sambil menerimanya. Versi benua, yang kemudian dikodkan sebagai tango Inggeris atau tango tarian dewan, menjadi lebih tajam, lebih stakato, dengan sentakan kepala dan kerangka kaku yang dianggap penari Argentina sebagai bahasa asing. Ia juga mengembara bersama lembaran muzik dan bukan bersama pemainnya, yang bermakna ia tiba tanpa rasanya dan terpaksa dicipta rasa baharu di tempatan. Corak itu berulang di setiap tempat yang dituju tango.
Finland membina tangonya sendiri
Cantuman yang paling pelik dan paling berjaya ialah tango Finland. Tango sampai ke Finland pada 1910-an, ditempatankan sepanjang 1930-an, dan menjadi benar-benar besar selepas Perang Dunia Kedua. Tokoh utamanya ialah Unto Mononen, yang karyanya Satumaa dari pertengahan 1950-an pada dasarnya sebuah lagu kebangsaan, dimasyhurkan melalui rakaman Reijo Taipale.
Tango Finland berada dalam kunci minor hampir tanpa kecuali, lebih perlahan daripada versi Argentina, dengan detiknya berpijak tegak di lantai dan tanpa sedikit pun tarikan bersinkopa. Liriknya tentang kerinduan terhadap tempat yang jauh, landskap desa, dan cinta yang tidak akan menjadi, iaitu tema yang bertindih hampir tepat dengan rasa kehilangan dalam tango Argentina, namun dicapai secara berasingan. Sejak 1985 pekan Seinajoki mengadakan festival tahunan Tangomarkkinat yang menabalkan seorang raja dan ratu tango serta menarik orang ramai berpuluh ribu. Jika anda bertanya kepada orang Finland tentang tango, mereka tidak akan menyebut Argentina.
Di Sweden dan Jerman muzik itu menuju arah yang berbeza, menyuburkan tradisi kumpulan tarian dan schlager dan, dalam kes Berlin, tango kabaret yang lebih tajam pada zaman Weimar.
Jepun sudah seratus tahun dengan perkara ini
Jepun mengambil tango pada 1920-an, melalui Paris dan bukan Buenos Aires, dengan kisah yang lazim memberikan kredit kepada Baron Tsunayoshi Megata, yang mempelajari tariannya di Perancis dan mengajarnya di Tokyo sejak sekitar 1926. Menjelang 1930-an Jepun mempunyai orkestra tangonya sendiri, dan Orquesta Tipica Tokio, yang ditubuhkan oleh Shimpei Hayakawa pada 1939, memainkan repertoir Argentina dengan serius.
Hubungan itu semakin mendalam selepas perang sehingga Jepun menjadi salah satu pasaran terpenting di dunia bagi pemuzik tango Argentina. Orkestra jelajah memenuhi dewan di sana ketika mereka tidak mampu memenuhinya di tanah air, dan pengumpul Jepun mengekalkan katalog rakaman itu hidup; satu bahagian yang ketara daripada terbitan semula tango yang dikaji dengan teliti datang dari Jepun. Ranko Fujisawa menyanyikan repertoir itu dalam bahasa Sepanyol dan menjadi bintang di Argentina sendiri. Piazzolla berulang kali membuat jelajah di Jepun, dan muziknya diterima di sana tanpa pertarungan ideologi yang ditimbulkannya di tanah air.
Gaya permainan yang terhasil bersifat jitu dan agak formal, sesuatu yang kadangkala disebut pemuzik Argentina dan yang benar-benar selaras dengan cara setiap negara lain menyesuaikan muzik ini.
Turki, Rusia, dan yang selebihnya
Turki membangunkan repertoir tango pada 1930-an dengan lirik dalam bahasa Turki, yang rapat terikat dengan dasar kebudayaan pembaratan republik awal, dengan Necip Celal Andel biasanya dikreditkan sebagai komposer tango Turki yang pertama. Kesatuan Soviet menerima tango pada 1930-an melalui Leonid Utyosov dan Pyotr Leshchenko, dan itu wajar disebut kerana sebahagian besar tradisi akordion dan bayan yang kami warisi menyerap tango melalui laluan Rusia dan Soviet itu dan bukan terus dari Argentina, jadi lagunya tiba dengan loghat yang berbeza dan tabiat tangan kiri yang berbeza.
Ada juga kebangkitan semula di Argentina sendiri. Sejak 1990-an satu generasi muda, penari dan pemuzik, kembali kepada orkestra lama dan bukan kepada Piazzolla, dan kumpulan seperti Orquesta Tipica Fernandez Fierro membina sebuah gelanggang di sekitar memainkan repertoir klasik itu dengan kuat dan tanpa nostalgia.
Asia kini
Tango bertapak secara tidak sekata tetapi tulen di seluruh Asia. Gelanggang milonga di China berkembang pantas sejak 2000-an, Korea dan Taiwan kedua-duanya mempunyai festival yang lama berjalan, dan Kuala Lumpur, Bangkok serta Hong Kong semuanya menyokong milonga tetap, guru pelawat dan sesekali orkestra langsung.
Tango langsung lebih sukar dicari berbanding tarian tango, dan itulah ketidakseimbangan yang lazim, kerana milonga berakaman memerlukan seorang DJ sedangkan milonga langsung memerlukan lima pemuzik yang telah mempelajari sebuah dialek ritma asing. Jurang itu sebahagian besar daripada sebab kami menubuhkan Trio de Tango di Singapura. Khalayak di sini kebanyakannya datang kepadanya secara segar, tanpa membesar dengan mana-mana versi tango tertentu, dan sebuah bilik yang mendengar Gardel atau Piazzolla dimainkan secara langsung buat kali pertama bertindak balas dengan cara yang sudah tidak mungkin lagi bagi khalayak Buenos Aires.
Frequently asked
Mengapa tango begitu popular di Finland?
Tango Finland tiba pada 1910-an dan ditempatankan menjadi genre yang tersendiri: kunci minor, lebih perlahan, tanpa sinkopa, dengan lirik tentang kerinduan dan tempat yang jauh. Ia menjadi amat popular selepas Perang Dunia Kedua melalui komposer seperti Unto Mononen, dan festival tahunan Tangomarkkinat di Seinajoki telah menarik orang ramai yang besar sejak 1985.
Bagaimana tango sampai ke Jepun?
Melalui Paris, bukan Buenos Aires. Pengembara Jepun bertemu kegilaan tango Eropah pada 1920-an, dan Baron Tsunayoshi Megata dikreditkan kerana mengajar tariannya di Tokyo sejak sekitar 1926. Orkestra tango Jepun menyusul pada 1930-an, dan Jepun kemudiannya menjadi salah satu pasaran terbesar bagi pemuzik Argentina yang membuat jelajah.
Adakah tango Argentina berbeza daripada tango tarian dewan?
Ya, berbeza dengan ketara. Tango tarian dewan atau tango Inggeris berketurunan daripada kegilaan Eropah 1910-an dan bersifat stakato serta terkod, dengan kerangka tetap dan gerakan kepala yang tajam. Tango Argentina diimprovisasi, dijalani dengan langkah berjalan, lebih rapat dalam dakapan, dan ditarikan kepada repertoir yang jauh lebih luas dan lebih anjal dari segi ritma.
அர்ஜென்டினாவுக்கு வெளியே டாங்கோ
1913-க்கு முன்பே டாங்கோ புவெனஸ் அயர்ஸை விட்டு வெளியேறியது. பாரிஸ் வெறி, பின்லாந்தின் சொந்த டாங்கோ, ஜப்பானின் நூற்றாண்டுப் பற்று, இன்று ஆசியாவில் அதன் இடம்.
பாரிஸ் அதற்கு மரியாதை தந்தது
முதல் ஏற்றுமதிதான் மிக முக்கியம். ஏறக்குறைய 1907 வாக்கிலேயே அர்ஜென்டினிய இசைக்கலைஞர்களும் நடனக் கலைஞர்களும் பாரிஸில் நிகழ்த்திக்கொண்டிருந்தனர்; 1912, 1913 வாக்கில் டாங்கோ ஒரு முழு உயர்குடிச் சமூக வெறியாகிவிட்டது: மதியத்தில் டாங்கோ தேநீர் விருந்துகள், அடிகளுக்கு இடம் தரும்படி வெட்டப்பட்ட டாங்கோ உடைகள், சிறு சொத்துகளைச் சேர்க்கும் ஆசிரியர்கள். அங்கிருந்து மாதங்களுக்குள் லண்டன், பெர்லின், நியூயார்க் வரை பரவியது; ஒரு நாகரிகத்துக்கு இன்னும் இரண்டு ஆண்டு ஆயுளை உறுதி செய்யும் வழக்கமான மதத் தலைவர்களின் கண்டனத் தொகுப்பையும் பெற்றது.
ஐரோப்பா அதை ஏற்றுக்கொள்ளும்போதே இசையையும் மாற்றியது. கண்டப் பதிப்பு — பிறகு ஆங்கில அல்லது நடன அரங்க டாங்கோ என்று குறியீடாக்கப்பட்டது — கூர்மையானது, அதிக ஸ்டக்காட்டோ கொண்டது, தலைத் திருப்பல்களும் விறைப்பான சட்டகமும் கொண்டது; அர்ஜென்டினிய நடனக் கலைஞர்கள் அதை ஒரு அன்னிய மொழியாகவே கருதுகிறார்கள். மேலும் அது வாசிப்பாளர்களுடன் அல்ல, அச்சிட்ட ஸ்கோர்களுடன் பயணித்தது; அதாவது உணர்வு இல்லாமல் வந்து சேர்ந்தது, அந்த இடத்திலேயே ஒரு புதிய உணர்வைக் கண்டுபிடிக்க வேண்டியிருந்தது. டாங்கோ சென்ற ஒவ்வோர் இடத்திலும் இந்த வடிவம் திரும்பத் திரும்ப நிகழ்கிறது.
பின்லாந்து தனக்கென ஒன்றைக் கட்டியது
மிக விசித்திரமான, மிக வெற்றிகரமான இடமாற்றம் ஃபின்னிஷ் டாங்கோ. 1910-களில் பின்லாந்தை அடைந்த டாங்கோ, 1930-கள் முழுவதும் உள்ளூர்மயமாக்கப்பட்டு, இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு உண்மையிலேயே மிகப் பெரியதாக ஆனது. முக்கிய நபர் Unto Mononen; 1950-களின் நடுப்பகுதியில் அவர் எழுதிய Satumaa நடைமுறையில் ஒரு தேசியப் பாடல், Reijo Taipale-இன் பதிவால் புகழ் பெற்றது.
ஃபின்னிஷ் டாங்கோ கிட்டத்தட்ட விதிவிலக்கே இல்லாமல் மைனர் கீயில் இருக்கிறது, அர்ஜென்டினியப் பதிப்பைவிட மெதுவானது, தாள அடி நேராகத் தரையில் விழுகிறது, சிங்கோபேட் இழுவை எதுவுமே இல்லை. பாடல் வரிகள் தொலைதூர இடத்தின் மீதான ஏக்கம், கிராமப்புற நிலக்காட்சி, வெற்றிபெறப்போவதில்லை என்று தெரிந்த காதல் பற்றியவை — அர்ஜென்டினிய டாங்கோவின் இழப்பு உணர்வோடு கிட்டத்தட்ட சரியாகப் பொருந்தும் கருப்பொருள்கள், தனித்தனியாக வந்தடையப்பட்டவை. 1985 முதல் Seinajoki நகரம் ஆண்டுதோறும் Tangomarkkinat திருவிழாவை நடத்துகிறது; அது ஒரு டாங்கோ மன்னனையும் ராணியையும் முடிசூட்டி, பல்லாயிரக்கணக்கானோரை ஈர்க்கிறது. ஒரு ஃபின்னிடம் டாங்கோ பற்றிக் கேட்டால், அவர் அர்ஜென்டினாவைப் பற்றிப் பேசவே மாட்டார்.
ஸ்வீடனிலும் ஜெர்மனியிலும் இசை வேறு திசையில் சென்று, நடன இசைக்குழு மற்றும் schlager மரபுகளுக்கு உணவளித்தது; பெர்லினைப் பொறுத்தவரை, வைமார் ஆண்டுகளின் கூர்மையான கேபரே டாங்கோக்களுக்கும்.
ஜப்பான் இதில் நூறு ஆண்டுகளாக ஈடுபட்டிருக்கிறது
ஜப்பான் 1920-களில் டாங்கோவை ஏற்றுக்கொண்டது, புவெனஸ் அயர்ஸ் வழியாக அல்ல, பாரிஸ் வழியாக — வழக்கமான கதை Baron Tsunayoshi Megata-வுக்குப் பெருமை சேர்க்கிறது; அவர் பிரான்ஸில் நடனம் கற்று, ஏறக்குறைய 1926 முதல் டோக்கியோவில் கற்பித்தார். 1930-களுக்குள் ஜப்பானுக்குச் சொந்த டாங்கோ ஆர்கெஸ்ட்ராக்கள் இருந்தன; 1939-இல் Shimpei Hayakawa நிறுவிய Orquesta Tipica Tokio, அர்ஜென்டினிய ரெபர்ட்டோவைத் தீவிரமாக வாசித்துக்கொண்டிருந்தது.
போருக்குப் பிறகு இந்த உறவு ஆழமாகி, அர்ஜென்டினிய டாங்கோ இசைக்கலைஞர்களுக்கு உலகின் மிக முக்கியமான சந்தைகளில் ஒன்றாக ஜப்பான் மாறியது. சொந்த நாட்டில் அரங்குகளை நிரப்ப முடியாத சுற்றுப்பயண ஆர்கெஸ்ட்ராக்கள் அங்கே நிரப்பின; ஜப்பானியச் சேகரிப்பாளர்கள் பதிவுப் பட்டியலை உயிருடன் வைத்திருந்தனர். நன்கு ஆராயப்பட்ட டாங்கோ மறுவெளியீடுகளில் கவனிக்கத்தக்க பங்கு ஜப்பானிலிருந்தே வந்திருக்கிறது. Ranko Fujisawa அந்த ரெபர்ட்டோவை ஸ்பானிஷில் பாடி, அர்ஜென்டினாவிலேயே ஒரு நட்சத்திரமானார். Piazzolla மீண்டும் மீண்டும் ஜப்பானில் சுற்றுப்பயணம் செய்தார்; சொந்த நாட்டில் அவருடைய இசை கிளப்பிய கருத்தியல் சண்டை எதுவும் இல்லாமல் அங்கே அது ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது.
அதன் விளைவான வாசிப்புப் பாணி துல்லியமானது, சற்றே முறைசார்ந்தது; அர்ஜென்டினிய இசைக்கலைஞர்கள் சில நேரம் அதைக் குறிப்பிடுகிறார்கள். மற்ற ஒவ்வொரு நாடும் இந்த இசையைத் தழுவிக்கொண்ட விதத்துடன் இது முற்றிலும் ஒத்துப்போகிறது.
துருக்கி, ரஷ்யா, மற்றவை
துருக்கி 1930-களில் துருக்கிய மொழி வரிகளுடன் ஒரு டாங்கோ ரெபர்ட்டோவை வளர்த்தது; அது இளம் குடியரசின் மேற்கத்தியமயமாக்கல் கலாச்சாரக் கொள்கையுடன் நெருக்கமாகப் பிணைக்கப்பட்டிருந்தது, முதல் துருக்கிய டாங்கோ இசையமைப்பாளராக பொதுவாக Necip Celal Andel குறிப்பிடப்படுகிறார். சோவியத் ஒன்றியம் 1930-களில் Leonid Utyosov, Pyotr Leshchenko வழியாக டாங்கோவை ஏற்றுக்கொண்டது; இதைக் குறிப்பிடுவது முக்கியம், ஏனெனில் நாங்கள் இயங்கும் அக்கார்டியன், பயான் மரபின் பெரும்பகுதி டாங்கோவை அர்ஜென்டினாவிலிருந்து நேரடியாக அல்ல, அந்த ரஷ்ய, சோவியத் வழியாகவே உள்வாங்கியது — மெட்டுகள் வேறொரு உச்சரிப்புடனும் வேறு இடது கைப் பழக்கங்களுடனும் வந்து சேர்ந்தன.
அர்ஜென்டினாவிலேயே ஒரு மறுமலர்ச்சியும் இருக்கிறது. 1990-களிலிருந்து ஒரு இளைய தலைமுறை — நடனக் கலைஞர்களும் இசைக்கலைஞர்களும் — Piazzolla-விடம் அல்ல, பழைய ஆர்கெஸ்ட்ராக்களிடமே திரும்பிச் சென்றது; Orquesta Tipica Fernandez Fierro போன்ற குழுக்கள், செவ்வியல் ரெபர்ட்டோவை உரக்கவும் நினைவேக்கம் இல்லாமலும் வாசிப்பதைச் சுற்றி ஒரு சூழலைக் கட்டின.
இன்றைய ஆசியா
ஆசியா முழுவதும் டாங்கோ சமமற்ற விதத்தில், ஆனால் உண்மையாகவே நிலைபெற்றிருக்கிறது. 2000-களிலிருந்து சீனாவின் மிலோங்கா சூழல் வேகமாக வளர்ந்திருக்கிறது, கொரியாவிலும் தைவானிலும் நீண்ட காலமாக நடக்கும் திருவிழாக்கள் உண்டு; கோலாலம்பூர், பாங்காக், ஹாங்காங் அனைத்திலும் வழக்கமான மிலோங்காக்கள், வருகை தரும் ஆசிரியர்கள், அவ்வப்போது நேரடி ஆர்கெஸ்ட்ராக்கள் இருக்கின்றன.
டாங்கோ நடனத்தைவிட நேரடி டாங்கோ இசையைக் கண்டுபிடிப்பது கடினம்; இதுவே வழக்கமான சமநிலையின்மை — பதிவுகளுடன் நடக்கும் ஒரு மிலோங்காவுக்கு ஒரு DJ போதும், நேரடி மிலோங்காவுக்கோ ஒரு அன்னியத் தாள வழக்கைக் கற்றுக்கொண்ட ஐந்து இசைக்கலைஞர்கள் தேவை. சிங்கப்பூரில் நாங்கள் Trio de Tango-வை உருவாக்கியதற்கு அந்த இடைவெளியே பெரும் காரணம். இங்குள்ள பார்வையாளர்கள் பெரும்பாலும் புதிதாகவே இதை அணுகுகிறார்கள், டாங்கோவின் எந்தக் குறிப்பிட்ட பதிப்புடனும் வளராமல்; Gardel-ஐயோ Piazzolla-வையோ முதல் முறையாக நேரடியாகக் கேட்கும் ஓர் அறை, புவெனஸ் அயர்ஸ் பார்வையாளர்களால் இனி எப்போதும் முடியாத ஒரு விதத்தில் எதிர்வினையாற்றுகிறது.
Frequently asked
பின்லாந்தில் டாங்கோ ஏன் இவ்வளவு பிரபலம்?
ஃபின்னிஷ் டாங்கோ 1910-களில் வந்து, தனித்துவமான ஒரு வகையாக உள்ளூர்மயமாக்கப்பட்டது: மைனர் கீ, மெதுவானது, சிங்கோபேஷன் இல்லாதது, ஏக்கத்தையும் தொலைதூர இடங்களையும் பற்றிய வரிகளுடன். இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு Unto Mononen போன்ற இசையமைப்பாளர்கள் வழியாக இது மிகப் பெரிய அளவில் பிரபலமானது; Seinajoki-யில் நடக்கும் ஆண்டுதோறும் Tangomarkkinat திருவிழா 1985 முதல் பெரும் கூட்டத்தை ஈர்த்து வருகிறது.
டாங்கோ ஜப்பானுக்கு எப்படிச் சென்றது?
புவெனஸ் அயர்ஸ் வழியாக அல்ல, பாரிஸ் வழியாக. 1920-களில் ஜப்பானியப் பயணிகள் ஐரோப்பிய டாங்கோ வெறியைச் சந்தித்தார்கள்; ஏறக்குறைய 1926 முதல் டோக்கியோவில் நடனத்தைக் கற்பித்த பெருமை Baron Tsunayoshi Megata-வுக்குச் சேர்கிறது. 1930-களில் ஜப்பானிய டாங்கோ ஆர்கெஸ்ட்ராக்கள் தொடர்ந்தன; பிற்காலத்தில் சுற்றுப்பயணம் செய்யும் அர்ஜென்டினிய இசைக்கலைஞர்களுக்கு ஜப்பான் மிகப் பெரிய சந்தைகளில் ஒன்றானது.
அர்ஜென்டினிய டாங்கோ நடன அரங்க டாங்கோவிலிருந்து வேறுபட்டதா?
ஆம், கணிசமாகவே. நடன அரங்க அல்லது ஆங்கில டாங்கோ 1910-களின் ஐரோப்பிய வெறியிலிருந்து வந்தது; அது ஸ்டக்காட்டோவானது, குறியீடாக்கப்பட்டது, நிலையான சட்டகமும் கூர்மையான தலை அசைவுகளும் கொண்டது. அர்ஜென்டினிய டாங்கோ இம்ப்ரவைஸ் செய்யப்படுவது, நடந்து ஆடப்படுவது, அணைப்பில் நெருக்கமானது, மிகப் பரந்த, தாள ரீதியாக நெகிழ்வான ரெபர்ட்டோவுக்கு ஆடப்படுவது.
Learning or buying in Singapore?
A&G Academy teaches accordion, bayan and double bass, and sells the instruments we teach on. Ask us anything — we'd rather talk you out of the wrong instrument than sell you one.