Accordion · 6 min read
Accordion facts and history
Patented in Vienna in 1829, spread by factory production, adopted worldwide, then mocked and rehabilitated. The accordion's strange two-century career.
The 1820s: several people, roughly at once
The free reed reached Europe from Asia, where mouth organs of the sheng family had used vibrating tongues for centuries. By the 1810s and 1820s European instrument makers were experimenting with the principle in every direction at once, and a cluster of inventions arrived within a few years of each other.
The name and the patent belong to Cyrill Demian, an Armenian-born maker working in Vienna, who registered his Accordion in May 1829 with his sons. The distinguishing idea in the patent was that a single button sounded a whole chord, an accord, which is where the name comes from. Around the same period Charles Wheatstone in London was developing the concertina, and Friedrich Buschmann in Berlin had already been working on free-reed instruments including the handaeoline.
Demian's instrument was small, diatonic and bisonoric, meaning each button gave one note pushing and a different note pulling. It had no separate melody keyboard as we would recognise it. Almost everything that makes a modern accordion took another seventy years of incremental work by dozens of makers.
How it got everywhere
The accordion spread with extraordinary speed for a nineteenth-century object, for an unglamorous reason: it was manufacturable. Castelfidardo in Italy and Klingenthal and Trossingen in Germany turned into accordion towns, and factories there produced instruments in volume at prices working people could reach. One box gave you melody, bass and chords, so a single player could supply a whole dance.
That made it the portable, weatherproof, self-sufficient instrument of emigration. It travelled with people to Argentina, Brazil, Mexico, the United States, South Africa, Madagascar and across the Pacific, and in nearly every place it landed it was absorbed into a local music rather than replacing one. Cajun and zydeco, Colombian vallenato, Brazilian forró, Mexican norteño, Irish and Scottish dance music, klezmer, Basque trikitixa, Chinese and Korean folk ensembles: all of it dates from that diffusion.
The related bandoneon, developed in Germany as a portable instrument for chapel use, went to Buenos Aires with German and Italian emigrants and became the defining sound of tango, which is one of the odder career changes in instrument history.
The peak, then the fall
By the 1930s and 1940s the accordion was a mainstream instrument in Europe and North America. It was on the radio, in dance halls, on variety shows and in the hands of hundreds of thousands of children taking lessons at neighbourhood studios. In the post-war United States it was one of the most commonly studied instruments in the country, taught through chains of franchised schools.
Then it collapsed, fast. The usual explanation is the electric guitar and rock and roll, and there is something to that, but the accordion also suffered from being the sound of your parents' entertainment at exactly the moment when youth culture became a market. By the late 1960s it had gone from modern to hopelessly square, and the teaching networks that had sustained it emptied out.
What followed was thirty years of the instrument as a punchline, an unfair reputation built mostly on hearing it played badly at weddings.
The long rehabilitation
The recovery came from several directions and none of them was nostalgia. Astor Piazzolla, on bandoneon, forced the tango world and then the concert world to take his instrument seriously. In the Soviet Union the bayan entered conservatories and acquired a real concert repertoire, with Vladislav Zolotaryov and then Sofia Gubaidulina writing for it. Northern Europe produced composers and players who treated the accordion as a normal modern instrument, and Arne Nordheim wrote for it in Norway.
Meanwhile folk revivals kept the popular traditions alive, and from the 1980s onward the accordion turned up in indie rock, film scores, Balkan brass, and anywhere a director needed something that sounds like memory. Today the instrument occupies an unusual position: entirely normal in half a dozen serious musical worlds, and still a mild surprise to people who have not met one for a while.
A few facts worth keeping
The accordion has no strings and no air column, only steel reeds. It cannot be tuned by adjusting tension; a tuner files metal off a reed, which is why the job takes hours and is not reversible if done badly. The Stradella bass layout, the row of preset chords under the left hand, was standardised in the nineteenth century and has barely changed since.
Castelfidardo still makes accordions and still has a museum devoted to them. And the instrument remains a genuinely global object: it is easier to list places with no accordion tradition than places with one. That range is part of why we keep a free score library of more than 740 pieces at A&G Academy in Singapore, covering everything from Bach transcriptions to tango and folk.
Frequently asked
Who invented the accordion and when?
Cyrill Demian patented an instrument called the accordion in Vienna in May 1829. He was not working alone in a vacuum: Friedrich Buschmann in Berlin and Charles Wheatstone in London were developing related free-reed instruments in the same decade. Demian's version gave each button a full chord, which is where the name came from.
Why did the accordion become unpopular?
It peaked in the 1940s and 1950s as a mainstream household instrument, then declined sharply in the 1960s. Rock and roll and the electric guitar took the young audience, and the accordion became associated with the previous generation's entertainment. The teaching networks that had supplied thousands of students collapsed within about a decade.
What countries have the strongest accordion traditions?
Italy, France, Germany, Russia and Finland in Europe; Argentina through the bandoneon and tango; Brazil, Colombia and Mexico in Latin America; Ireland and Scotland for dance music; and Louisiana for Cajun and zydeco. It also took root in South Africa, Madagascar and parts of East Asia after nineteenth-century trade and emigration.
Datos e historia del acordeón
Patentado en Viena en 1829, extendido por la producción en fábrica, adoptado en todo el mundo, después ridiculizado y rehabilitado. Dos siglos de carrera extraña.
La década de 1820: varias personas, casi a la vez
La lengüeta libre llegó a Europa desde Asia, donde los órganos de boca de la familia del sheng llevaban siglos usando lengüetas vibrantes. Hacia 1810 y 1820 los constructores europeos experimentaban con el principio en todas las direcciones a la vez, y en pocos años apareció un racimo de invenciones.
El nombre y la patente pertenecen a Cyrill Demian, constructor de origen armenio afincado en Viena, que registró su Accordion en mayo de 1829 junto con sus hijos. La idea distintiva de la patente era que un solo botón hacía sonar un acorde entero, un accord, de donde viene el nombre. Por esas mismas fechas Charles Wheatstone desarrollaba la concertina en Londres, y Friedrich Buschmann ya trabajaba en Berlín con instrumentos de lengüeta libre, entre ellos la handaeoline.
El instrumento de Demian era pequeño, diatónico y bisonoro: cada botón daba una nota al cerrar y otra distinta al abrir. No tenía un teclado de melodía independiente tal como hoy lo entendemos. Casi todo lo que define a un acordeón moderno costó otros setenta años de trabajo gradual de decenas de constructores.
Cómo llegó a todas partes
El acordeón se extendió con una rapidez extraordinaria para un objeto del siglo XIX, y por una razón nada glamurosa: se podía fabricar. Castelfidardo en Italia y Klingenthal y Trossingen en Alemania se convirtieron en pueblos acordeoneros, y sus fábricas produjeron instrumentos en volumen a precios al alcance de la gente trabajadora. Una sola caja daba melodía, bajo y acordes, así que un único músico podía sostener un baile entero.
Eso lo convirtió en el instrumento portátil, resistente y autosuficiente de la emigración. Viajó con la gente a Argentina, Brasil, México, Estados Unidos, Sudáfrica, Madagascar y por todo el Pacífico, y en casi todos los lugares donde desembarcó fue absorbido por una música local en lugar de sustituirla. El cajún y el zydeco, el vallenato colombiano, el forró brasileño, el norteño mexicano, la música de baile irlandesa y escocesa, el klezmer, la trikitixa vasca, los conjuntos folclóricos chinos y coreanos: todo eso data de aquella difusión.
El bandoneón, pariente cercano, desarrollado en Alemania como instrumento portátil para las capillas, llegó a Buenos Aires con emigrantes alemanes e italianos y se convirtió en el sonido que define el tango, uno de los cambios de carrera más raros en la historia de los instrumentos.
El apogeo, y luego la caída
Hacia los años treinta y cuarenta el acordeón era un instrumento corriente en Europa y Norteamérica. Sonaba en la radio, en las salas de baile y en los programas de variedades, y estaba en manos de cientos de miles de niños que daban clase en academias de barrio. En los Estados Unidos de posguerra fue uno de los instrumentos más estudiados del país, enseñado a través de cadenas de escuelas franquiciadas.
Después se hundió, y deprisa. La explicación habitual es la guitarra eléctrica y el rock and roll, y algo hay de eso, pero el acordeón también sufrió por ser el sonido del entretenimiento de tus padres justo en el momento en que la cultura juvenil se convirtió en un mercado. A finales de los sesenta había pasado de moderno a irremediablemente rancio, y las redes de enseñanza que lo sostenían se vaciaron.
Lo que siguió fueron treinta años del instrumento como chiste fácil, una fama injusta construida sobre todo a base de oírlo mal tocado en bodas.
La larga rehabilitación
La recuperación vino de varios frentes, y ninguno fue la nostalgia. Astor Piazzolla, con el bandoneón, obligó al mundo del tango y después al de la sala de conciertos a tomarse en serio su instrumento. En la Unión Soviética el bayán entró en los conservatorios y se hizo con un repertorio de concierto de verdad, con Vladislav Zolotaryov y después Sofia Gubaidulina escribiendo para él. El norte de Europa dio compositores e intérpretes que trataron el acordeón como un instrumento moderno más, y Arne Nordheim escribió para él en Noruega.
Mientras tanto, los revivals folclóricos mantuvieron vivas las tradiciones populares, y desde los años ochenta el acordeón apareció en el rock independiente, en bandas sonoras, en las bandas balcánicas de metales y en cualquier sitio donde un director necesitara algo que suene a recuerdo. Hoy el instrumento ocupa una posición curiosa: completamente normal en media docena de mundos musicales serios, y todavía una pequeña sorpresa para quien hace tiempo que no se cruza con uno.
Unos cuantos datos que conviene retener
El acordeón no tiene cuerdas ni columna de aire, solo lengüetas de acero. No se afina ajustando la tensión; el afinador lima metal de la lengüeta, y por eso el trabajo lleva horas y no tiene vuelta atrás si se hace mal. La disposición de bajos Stradella, la hilera de acordes fijos bajo la mano izquierda, se normalizó en el siglo XIX y apenas ha cambiado desde entonces.
Castelfidardo sigue fabricando acordeones y sigue teniendo un museo dedicado a ellos. Y el instrumento sigue siendo un objeto verdaderamente global: es más fácil enumerar los lugares sin tradición acordeonística que los que la tienen. Esa amplitud es parte de la razón por la que mantenemos una biblioteca gratuita de más de 740 partituras en A&G Academy en Singapur, con de todo, desde transcripciones de Bach hasta tango y folclore.
Frequently asked
¿Quién inventó el acordeón y cuándo?
Cyrill Demian patentó en Viena, en mayo de 1829, un instrumento llamado acordeón. No trabajaba en el vacío: Friedrich Buschmann en Berlín y Charles Wheatstone en Londres desarrollaban instrumentos de lengüeta libre emparentados en esa misma década. La versión de Demian daba un acorde completo con cada botón, de ahí el nombre.
¿Por qué dejó de estar de moda el acordeón?
Alcanzó su apogeo en los años cuarenta y cincuenta como instrumento doméstico corriente y cayó en picado en los sesenta. El rock and roll y la guitarra eléctrica se llevaron al público joven, y el acordeón quedó asociado al entretenimiento de la generación anterior. Las redes de enseñanza que abastecían a miles de alumnos se hundieron en apenas una década.
¿Qué países tienen las tradiciones acordeonísticas más fuertes?
Italia, Francia, Alemania, Rusia y Finlandia en Europa; Argentina, a través del bandoneón y el tango; Brasil, Colombia y México en América Latina; Irlanda y Escocia en la música de baile; y Luisiana en el cajún y el zydeco. También arraigó en Sudáfrica, Madagascar y partes de Asia Oriental tras el comercio y la emigración del siglo XIX.
L'accordéon : faits et histoire
Breveté à Vienne en 1829, diffusé par l'industrie, adopté partout, puis moqué et réhabilité. Deux siècles de carrière étrange pour l'accordéon.
Les années 1820 : plusieurs inventeurs, presque en même temps
L'anche libre arrive en Europe depuis l'Asie, où les orgues à bouche de la famille du sheng utilisaient des lamelles vibrantes depuis des siècles. Dans les années 1810 et 1820, les facteurs européens expérimentent le principe dans toutes les directions à la fois, et une grappe d'inventions apparaît en l'espace de quelques années.
Le nom et le brevet reviennent à Cyrill Demian, facteur d'origine arménienne établi à Vienne, qui dépose son Accordion en mai 1829 avec ses fils. L'idée distinctive du brevet est qu'un seul bouton fait sonner un accord entier, un accord, d'où le nom. À la même période, Charles Wheatstone met au point le concertina à Londres, et Friedrich Buschmann travaillait déjà à Berlin sur des instruments à anche libre, dont l'handaeoline.
L'instrument de Demian était petit, diatonique et bisonore, c'est-à-dire que chaque bouton donnait une note en poussant et une autre en tirant. Il n'avait pas de clavier de mélodie séparé tel que nous l'entendons. Presque tout ce qui fait un accordéon moderne a demandé encore soixante-dix ans de travail par petites touches, mené par des dizaines de facteurs.
Comment il s'est retrouvé partout
L'accordéon se répand à une vitesse extraordinaire pour un objet du dix-neuvième siècle, et pour une raison peu glorieuse : il était industrialisable. Castelfidardo en Italie, Klingenthal et Trossingen en Allemagne deviennent des villes d'accordéon, et leurs usines produisent des instruments en série à des prix accessibles aux classes populaires. Une seule caisse donnait la mélodie, la basse et les accords : un joueur seul suffisait à faire danser une salle.
Cela en fit l'instrument portatif, résistant et autosuffisant de l'émigration. Il voyage avec les gens vers l'Argentine, le Brésil, le Mexique, les États-Unis, l'Afrique du Sud, Madagascar et à travers le Pacifique, et presque partout où il débarque il est absorbé par une musique locale plutôt qu'il n'en remplace une. Le cajun et le zydeco, le vallenato colombien, le forró brésilien, le norteño mexicain, la musique à danser irlandaise et écossaise, le klezmer, la trikitixa basque, les ensembles folkloriques chinois et coréens : tout cela date de cette diffusion.
Le bandonéon, son cousin, mis au point en Allemagne comme instrument portatif pour les chapelles, part à Buenos Aires avec les émigrants allemands et italiens et devient le son même du tango, ce qui constitue l'une des reconversions les plus étranges de l'histoire des instruments.
L'apogée, puis la chute
Dans les années 1930 et 1940, l'accordéon est un instrument grand public en Europe et en Amérique du Nord. Il est à la radio, dans les bals, dans les émissions de variétés, et entre les mains de centaines de milliers d'enfants qui prennent des cours dans des studios de quartier. Aux États-Unis d'après-guerre, c'est l'un des instruments les plus étudiés du pays, enseigné par des chaînes d'écoles franchisées.
Puis tout s'effondre, vite. L'explication habituelle est la guitare électrique et le rock'n'roll, et il y a du vrai, mais l'accordéon souffre aussi d'être le son des loisirs de vos parents exactement au moment où la culture jeune devient un marché. À la fin des années 1960, il est passé de moderne à désespérément ringard, et les réseaux d'enseignement qui le portaient se sont vidés.
Suivent trente ans d'instrument-vanne, réputation injuste bâtie surtout sur le fait de l'avoir entendu mal joué dans des mariages.
La longue réhabilitation
Le retour vient de plusieurs côtés à la fois, et jamais de la nostalgie. Astor Piazzolla, au bandonéon, force le monde du tango puis celui du concert à prendre son instrument au sérieux. En Union soviétique, le bayan entre au conservatoire et se constitue un vrai répertoire de concert, avec Vladislav Zolotariov puis Sofia Goubaïdoulina. L'Europe du Nord produit des compositeurs et des interprètes qui traitent l'accordéon comme un instrument moderne ordinaire, et Arne Nordheim écrit pour lui en Norvège.
Pendant ce temps, les renouveaux folk maintiennent les traditions populaires vivantes, et à partir des années 1980 l'accordéon réapparaît dans le rock indépendant, les musiques de film, les fanfares balkaniques, et partout où un réalisateur a besoin de quelque chose qui sonne comme un souvenir. Aujourd'hui, l'instrument occupe une position singulière : parfaitement banal dans une demi-douzaine de mondes musicaux sérieux, et encore une petite surprise pour qui n'en a pas croisé depuis longtemps.
Quelques faits à retenir
L'accordéon n'a ni cordes ni colonne d'air, seulement des anches d'acier. On ne peut pas l'accorder en modifiant une tension : l'accordeur enlève de la matière sur l'anche à la lime, ce qui explique que le travail prenne des heures et qu'il soit irréversible s'il est mal fait. La disposition des basses Stradella, la rangée d'accords préréglés sous la main gauche, a été normalisée au dix-neuvième siècle et n'a presque pas bougé depuis.
Castelfidardo fabrique toujours des accordéons et leur consacre toujours un musée. Et l'instrument reste un objet véritablement mondial : il est plus facile d'énumérer les pays sans tradition d'accordéon que ceux qui en ont une. C'est en partie pour cette étendue que nous tenons une bibliothèque de partitions gratuite de plus de 740 pièces à A&G Academy, à Singapour, qui va des transcriptions de Bach au tango et au folklore.
Frequently asked
Qui a inventé l'accordéon, et quand ?
Cyrill Demian a breveté à Vienne, en mai 1829, un instrument appelé accordion. Il ne travaillait pas seul dans son coin : Friedrich Buschmann à Berlin et Charles Wheatstone à Londres mettaient au point des instruments à anche libre apparentés durant la même décennie. Dans la version de Demian, chaque bouton donnait un accord complet, d'où le nom.
Pourquoi l'accordéon est-il passé de mode ?
Il atteint son sommet dans les années 1940 et 1950 comme instrument familial grand public, puis décline fortement dans les années 1960. Le rock'n'roll et la guitare électrique emportent le public jeune, et l'accordéon devient le symbole des loisirs de la génération précédente. Les réseaux d'enseignement qui fournissaient des milliers d'élèves s'effondrent en une dizaine d'années.
Quels pays ont les traditions d'accordéon les plus fortes ?
En Europe, l'Italie, la France, l'Allemagne, la Russie et la Finlande ; l'Argentine par le bandonéon et le tango ; le Brésil, la Colombie et le Mexique en Amérique latine ; l'Irlande et l'Écosse pour la musique à danser ; et la Louisiane pour le cajun et le zydeco. Il a aussi pris racine en Afrique du Sud, à Madagascar et dans certaines régions d'Asie de l'Est à la suite du commerce et des migrations du dix-neuvième siècle.
Akkordeon: Fakten und Geschichte
1829 in Wien patentiert, per Fabrikfertigung verbreitet, weltweit übernommen, dann verspottet und rehabilitiert. Die seltsame Laufbahn des Akkordeons.
Die 1820er Jahre: mehrere Leute, fast gleichzeitig
Die durchschlagende Zunge kam aus Asien nach Europa, wo Mundorgeln der Sheng-Familie seit Jahrhunderten mit schwingenden Zungen arbeiteten. In den 1810er und 1820er Jahren experimentierten europäische Instrumentenbauer mit dem Prinzip in alle Richtungen gleichzeitig, und innerhalb weniger Jahre entstand eine ganze Gruppe von Erfindungen.
Der Name und das Patent gehören Cyrill Demian, einem in Armenien geborenen Instrumentenbauer in Wien, der sein Accordion im Mai 1829 zusammen mit seinen Söhnen anmeldete. Die entscheidende Idee des Patents war, dass ein einziger Knopf einen ganzen Akkord erklingen ließ, einen accord, und daher kommt der Name. Etwa zur selben Zeit entwickelte Charles Wheatstone in London die Concertina, und Friedrich Buschmann in Berlin arbeitete bereits an Instrumenten mit durchschlagenden Zungen, darunter die Handäoline.
Demians Instrument war klein, diatonisch und wechseltönig, jeder Knopf gab also auf Druck einen anderen Ton als auf Zug. Eine eigene Melodieklaviatur, wie wir sie heute kennen, hatte es nicht. Fast alles, was ein modernes Akkordeon ausmacht, brauchte weitere siebzig Jahre kleinteiliger Arbeit von Dutzenden Instrumentenbauern.
Wie es überallhin kam
Das Akkordeon verbreitete sich für einen Gegenstand des 19. Jahrhunderts außerordentlich schnell, und zwar aus einem wenig glamourösen Grund: Es ließ sich fabrizieren. Castelfidardo in Italien sowie Klingenthal und Trossingen in Deutschland wurden zu Akkordeonstädten, und die Fabriken dort bauten Instrumente in Stückzahlen und zu Preisen, die für Arbeiterfamilien erreichbar waren. Ein Kasten lieferte Melodie, Bass und Akkorde, ein einzelner Spieler konnte also einen ganzen Tanzabend bestreiten.
Damit wurde es zum tragbaren, wetterfesten, selbstgenügsamen Instrument der Auswanderung. Es reiste mit den Menschen nach Argentinien, Brasilien, Mexiko, in die Vereinigten Staaten, nach Südafrika, Madagaskar und über den Pazifik, und fast überall, wo es ankam, wurde es in eine vorhandene Musik aufgenommen, statt eine zu verdrängen. Cajun und Zydeco, der kolumbianische Vallenato, der brasilianische Forró, der mexikanische Norteño, irische und schottische Tanzmusik, Klezmer, die baskische Trikitixa, chinesische und koreanische Volksmusikensembles: All das geht auf diese Ausbreitung zurück.
Das verwandte Bandoneon, in Deutschland als tragbares Instrument für den Kapellengebrauch entwickelt, kam mit deutschen und italienischen Auswanderern nach Buenos Aires und wurde zum prägenden Klang des Tango, einer der seltsameren Berufswechsel in der Instrumentengeschichte.
Der Höhepunkt, dann der Absturz
In den 1930er und 1940er Jahren war das Akkordeon in Europa und Nordamerika ein Instrument der Mitte. Es lief im Radio, spielte in Tanzsälen und in Unterhaltungssendungen und lag in den Händen von Hunderttausenden Kindern, die in Musikschulen um die Ecke Unterricht nahmen. In den Vereinigten Staaten der Nachkriegszeit gehörte es zu den meistgelernten Instrumenten des Landes, unterrichtet über Ketten von Franchise-Schulen.
Dann brach es schnell ein. Die übliche Erklärung sind E-Gitarre und Rock 'n' Roll, und daran ist etwas, aber das Akkordeon litt auch darunter, der Klang der elterlichen Unterhaltung zu sein, genau in dem Moment, als Jugendkultur zu einem Markt wurde. Ende der 1960er Jahre war es von modern zu hoffnungslos spießig geworden, und die Unterrichtsnetze, die es getragen hatten, leerten sich.
Es folgten dreißig Jahre, in denen das Instrument als Pointe herhalten musste, ein ungerechter Ruf, der vor allem daher rührte, dass man es auf Hochzeiten schlecht gespielt hörte.
Die lange Rehabilitierung
Die Erholung kam aus mehreren Richtungen, und Nostalgie war in keiner davon im Spiel. Astor Piazzolla zwang mit dem Bandoneon erst die Tangowelt und dann den Konzertbetrieb, sein Instrument ernst zu nehmen. In der Sowjetunion zog das Bajan in die Konservatorien ein und bekam ein echtes Konzertrepertoire, für das Wladislaw Solotarjow und später Sofia Gubaidulina schrieben. Nordeuropa brachte Komponisten und Spieler hervor, die das Akkordeon wie ein ganz normales modernes Instrument behandelten, und in Norwegen schrieb Arne Nordheim dafür.
Parallel dazu hielten Folk-Revivals die populären Traditionen lebendig, und ab den 1980er Jahren tauchte das Akkordeon im Indie-Rock auf, in Filmmusiken, in der Balkan-Blasmusik und überall dort, wo eine Regie etwas brauchte, das nach Erinnerung klingt. Heute nimmt das Instrument eine ungewöhnliche Stellung ein: in einem halben Dutzend ernsthafter Musikwelten völlig selbstverständlich und für Menschen, die länger keines gehört haben, immer noch eine kleine Überraschung.
Ein paar Fakten, die man behalten sollte
Das Akkordeon hat weder Saiten noch eine Luftsäule, nur Stahlzungen. Man kann es nicht über die Spannung stimmen; ein Stimmer feilt Metall von der Zunge ab, und deshalb dauert die Arbeit Stunden und ist nicht rückgängig zu machen, wenn sie schlecht ausgeführt wird. Der Stradella-Bass, die Reihen fertiger Akkorde unter der linken Hand, wurde im 19. Jahrhundert vereinheitlicht und hat sich seither kaum verändert.
In Castelfidardo werden bis heute Akkordeons gebaut, und es gibt dort noch immer ein Museum dafür. Und das Instrument bleibt wirklich global: Es ist leichter, Orte ohne Akkordeontradition aufzuzählen als Orte mit einer. Diese Spannweite ist mit ein Grund, warum wir an der A&G Academy in Singapur eine freie Notenbibliothek mit über 740 Stücken führen, von Bach-Bearbeitungen über Tango bis zur Volksmusik.
Frequently asked
Wer hat das Akkordeon erfunden, und wann?
Cyrill Demian ließ im Mai 1829 in Wien ein Instrument namens Accordion patentieren. Er arbeitete dabei nicht im luftleeren Raum: Friedrich Buschmann in Berlin und Charles Wheatstone in London entwickelten im selben Jahrzehnt verwandte Instrumente mit durchschlagenden Zungen. Bei Demian gab jeder Knopf einen vollen Akkord, und daher kommt der Name.
Warum wurde das Akkordeon unbeliebt?
Seinen Höhepunkt hatte es in den 1940er und 1950er Jahren als Instrument in fast jedem Haushalt, danach ging es in den 1960er Jahren steil bergab. Rock 'n' Roll und E-Gitarre holten sich das junge Publikum, und das Akkordeon galt als Unterhaltung der Elterngeneration. Die Unterrichtsnetze, die Tausende Schüler versorgt hatten, brachen innerhalb von etwa zehn Jahren zusammen.
Welche Länder haben die stärksten Akkordeontraditionen?
In Europa Italien, Frankreich, Deutschland, Russland und Finnland; Argentinien über Bandoneon und Tango; in Lateinamerika Brasilien, Kolumbien und Mexiko; Irland und Schottland für die Tanzmusik; und Louisiana für Cajun und Zydeco. Nach Handel und Auswanderung des 19. Jahrhunderts fasste es auch in Südafrika, Madagaskar und Teilen Ostasiens Fuß.
Fatti e storia della fisarmonica
Brevettata a Vienna nel 1829, diffusa dalle fabbriche, adottata ovunque, poi derisa e riabilitata. La strana carriera bicentenaria della fisarmonica.
Gli anni Venti dell'Ottocento: più persone, quasi insieme
L'ancia libera arrivò in Europa dall'Asia, dove gli organi a bocca della famiglia dello sheng usavano linguette vibranti da secoli. Entro gli anni Dieci e Venti dell'Ottocento i costruttori europei stavano sperimentando quel principio in tutte le direzioni contemporaneamente, e un grappolo di invenzioni arrivò nel giro di pochi anni l'una dall'altra.
Il nome e il brevetto appartengono a Cyrill Demian, un costruttore di origine armena attivo a Vienna, che registrò il suo Accordion nel maggio del 1829 insieme ai figli. L'idea distintiva del brevetto era che un solo bottone facesse suonare un intero accordo, un accord, da cui viene il nome. Nello stesso periodo Charles Wheatstone a Londra stava sviluppando la concertina, e Friedrich Buschmann a Berlino lavorava già su strumenti ad ancia libera, fra cui la handäoline.
Lo strumento di Demian era piccolo, diatonico e bisonoro, cioè ogni bottone dava una nota in spinta e una diversa in tirata. Non aveva una tastiera melodica separata come la intenderemmo oggi. Quasi tutto ciò che fa una fisarmonica moderna ha richiesto altri settant'anni di lavoro incrementale da parte di decine di costruttori.
Come è finita dappertutto
La fisarmonica si diffuse con una rapidità straordinaria per un oggetto dell'Ottocento, per una ragione poco affascinante: era industrializzabile. Castelfidardo in Italia e Klingenthal e Trossingen in Germania diventarono città della fisarmonica, e le fabbriche lì produssero strumenti in quantità a prezzi accessibili alla gente che lavorava. Una cassa ti dava melodia, bassi e accordi, quindi un solo musicista poteva reggere un intero ballo.
Questo ne fece lo strumento portatile, resistente e autosufficiente dell'emigrazione. Viaggiò con le persone verso l'Argentina, il Brasile, il Messico, gli Stati Uniti, il Sudafrica, il Madagascar e attraverso il Pacifico, e quasi ovunque approdasse fu assorbita in una musica locale invece di sostituirne una. Cajun e zydeco, vallenato colombiano, forró brasiliano, norteño messicano, musica da ballo irlandese e scozzese, klezmer, trikitixa basca, ensemble popolari cinesi e coreani: tutto questo risale a quella diffusione.
Il bandoneon, strumento imparentato, sviluppato in Germania come strumento portatile per uso liturgico, arrivò a Buenos Aires con gli emigranti tedeschi e italiani e divenne il suono che definisce il tango, che è uno dei cambi di carriera più curiosi nella storia degli strumenti.
L'apice, poi la caduta
Entro gli anni Trenta e Quaranta la fisarmonica era uno strumento di prima linea in Europa e in Nord America. Stava alla radio, nelle sale da ballo, negli spettacoli di varietà e nelle mani di centinaia di migliaia di bambini che prendevano lezione nelle scuole di quartiere. Negli Stati Uniti del dopoguerra era uno degli strumenti più studiati del paese, insegnato attraverso catene di scuole in franchising.
Poi crollò, in fretta. La spiegazione solita è la chitarra elettrica e il rock and roll, e qualcosa di vero c'è, ma la fisarmonica soffrì anche di essere il suono dello svago dei tuoi genitori esattamente nel momento in cui la cultura giovanile diventava un mercato. Entro la fine degli anni Sessanta era passata da moderna a irrimediabilmente fuori moda, e le reti di insegnamento che l'avevano sostenuta si svuotarono.
Quello che seguì furono trent'anni di strumento usato come battuta, una reputazione ingiusta costruita soprattutto sull'averla sentita suonare male ai matrimoni.
La lunga riabilitazione
Il recupero arrivò da più direzioni e nessuna di queste era la nostalgia. Astor Piazzolla, al bandoneon, costrinse il mondo del tango e poi quello dei concerti a prendere sul serio il suo strumento. In Unione Sovietica il bayan entrò nei conservatori e si costruì un vero repertorio concertistico, con Vladislav Zolotarev e poi Sofia Gubaidulina a scriverci sopra. Il Nord Europa produsse compositori e interpreti che trattavano la fisarmonica come un normale strumento moderno, e Arne Nordheim scrisse per lei in Norvegia.
Nel frattempo i revival folk tennero vive le tradizioni popolari, e dagli anni Ottanta in poi la fisarmonica spuntò nell'indie rock, nelle colonne sonore, negli ottoni balcanici e ovunque un regista avesse bisogno di qualcosa che suonasse come un ricordo. Oggi lo strumento occupa una posizione insolita: del tutto normale in una mezza dozzina di mondi musicali seri, e ancora una piccola sorpresa per chi non ne incontra una da un po'.
Qualche fatto che vale la pena tenere
La fisarmonica non ha corde né colonna d'aria, solo ance d'acciaio. Non si può accordare regolando una tensione; un accordatore asporta metallo dall'ancia limando, ed è per questo che il lavoro richiede ore e non è reversibile se viene fatto male. La disposizione dei bassi Stradella, la fila di accordi preimpostati sotto la mano sinistra, fu standardizzata nell'Ottocento ed è rimasta quasi identica da allora.
Castelfidardo costruisce ancora fisarmoniche e ha ancora un museo dedicato a loro. E lo strumento resta un oggetto davvero globale: è più facile elencare i posti senza una tradizione fisarmonicistica che quelli che ne hanno una. Questa ampiezza è parte del motivo per cui alla A&G Academy di Singapore teniamo una biblioteca gratuita di oltre 740 spartiti, che va dalle trascrizioni di Bach al tango e al folk.
Frequently asked
Chi ha inventato la fisarmonica e quando?
Cyrill Demian brevettò a Vienna, nel maggio del 1829, uno strumento chiamato accordion. Non lavorava da solo nel vuoto: Friedrich Buschmann a Berlino e Charles Wheatstone a Londra stavano sviluppando strumenti ad ancia libera affini nello stesso decennio. Nella versione di Demian ogni bottone dava un accordo completo, ed è da lì che viene il nome.
Perché la fisarmonica è passata di moda?
Toccò l'apice negli anni Quaranta e Cinquanta come strumento domestico di prima linea, poi calò bruscamente negli anni Sessanta. Il rock and roll e la chitarra elettrica si presero il pubblico giovane, e la fisarmonica finì associata allo svago della generazione precedente. Le reti di insegnamento che avevano fornito migliaia di allievi crollarono nel giro di una decina d'anni.
Quali paesi hanno le tradizioni fisarmonicistiche più forti?
In Europa Italia, Francia, Germania, Russia e Finlandia; l'Argentina attraverso il bandoneon e il tango; in America Latina Brasile, Colombia e Messico; Irlanda e Scozia per la musica da ballo; e la Louisiana per cajun e zydeco. Ha messo radici anche in Sudafrica, in Madagascar e in parti dell'Asia orientale dopo i commerci e le emigrazioni dell'Ottocento.
Factos e história do acordeão
Patenteado em Viena em 1829, espalhado pela produção fabril, adotado no mundo inteiro, depois ridicularizado e reabilitado. Dois séculos estranhos de carreira.
A década de 1820: várias pessoas, quase ao mesmo tempo
A palheta livre chegou à Europa vinda da Ásia, onde os órgãos de boca da família do sheng usavam lâminas vibrantes havia séculos. Pelos anos 1810 e 1820 os construtores europeus andavam a experimentar o princípio em todas as direções ao mesmo tempo, e um conjunto de invenções apareceu com poucos anos de intervalo.
O nome e a patente pertencem a Cyrill Demian, um construtor nascido na Arménia a trabalhar em Viena, que registou o seu Accordion em maio de 1829 com os filhos. A ideia distintiva da patente era que um único botão fazia soar um acorde inteiro, um accord, e daí vem o nome. Por essa mesma altura, Charles Wheatstone desenvolvia a concertina em Londres, e Friedrich Buschmann já trabalhava em Berlim em instrumentos de palheta livre, entre eles a handaeoline.
O instrumento de Demian era pequeno, diatónico e bissonoro, ou seja, cada botão dava uma nota a empurrar e outra a puxar. Não tinha um teclado de melodia separado tal como hoje o reconheceríamos. Quase tudo o que faz um acordeão moderno levou mais setenta anos de trabalho gradual de dezenas de construtores.
Como chegou a toda a parte
O acordeão espalhou-se com uma rapidez extraordinária para um objeto do século XIX, por uma razão pouco glamorosa: era fabricável. Castelfidardo, em Itália, e Klingenthal e Trossingen, na Alemanha, tornaram-se terras de acordeões, e as fábricas produziam instrumentos em volume a preços ao alcance das pessoas comuns. Uma caixa dava melodia, baixo e acordes, por isso um único músico sustentava um baile inteiro.
Isso fez dele o instrumento portátil, resistente e autossuficiente da emigração. Viajou com as pessoas para a Argentina, o Brasil, o México, os Estados Unidos, a África do Sul, Madagáscar e através do Pacífico, e em quase todos os sítios onde chegou foi absorvido por uma música local em vez de substituir alguma. O cajun e o zydeco, o vallenato colombiano, o forró brasileiro, o norteño mexicano, a música de dança irlandesa e escocesa, o klezmer, a trikitixa basca, os conjuntos tradicionais chineses e coreanos: tudo isso vem dessa difusão.
O bandoneão, seu aparentado, desenvolvido na Alemanha como instrumento portátil para uso em capelas, foi para Buenos Aires com emigrantes alemães e italianos e tornou-se o som que define o tango, o que constitui uma das mudanças de carreira mais estranhas da história dos instrumentos.
O auge, e depois a queda
Nos anos 1930 e 1940 o acordeão era um instrumento corrente na Europa e na América do Norte. Estava na rádio, nos salões de baile, nos programas de variedades e nas mãos de centenas de milhares de crianças que tinham aulas em estúdios de bairro. Nos Estados Unidos do pós-guerra foi um dos instrumentos mais estudados do país, ensinado através de cadeias de escolas franchisadas.
Depois ruiu, depressa. A explicação habitual é a guitarra elétrica e o rock and roll, e há verdade nisso, mas o acordeão sofreu também por ser o som do entretenimento dos pais precisamente no momento em que a cultura juvenil se tornou um mercado. No final dos anos 1960 tinha passado de moderno a irremediavelmente antiquado, e as redes de ensino que o sustentavam esvaziaram-se.
Seguiram-se trinta anos de instrumento como piada, uma reputação injusta construída sobretudo em ouvi-lo mal tocado em casamentos.
A longa reabilitação
A recuperação veio de vários lados e nenhum deles foi a nostalgia. Astor Piazzolla, no bandoneão, obrigou o mundo do tango e depois o do concerto a levarem o seu instrumento a sério. Na União Soviética o bayan entrou nos conservatórios e ganhou um repertório de concerto a sério, com Vladislav Zolotaryov e depois Sofia Gubaidulina a escrever para ele. O norte da Europa deu compositores e intérpretes que trataram o acordeão como um instrumento moderno normal, e Arne Nordheim escreveu para ele na Noruega.
Entretanto, os movimentos de revivalismo tradicional mantiveram vivas as práticas populares, e a partir dos anos 1980 o acordeão apareceu no rock independente, nas bandas sonoras de cinema, nas fanfarras balcânicas e em qualquer sítio onde um realizador precisasse de algo que soasse a memória. Hoje o instrumento ocupa uma posição invulgar: perfeitamente normal em meia dúzia de mundos musicais sérios, e ainda assim uma pequena surpresa para quem não se cruza com um há algum tempo.
Alguns factos que vale a pena guardar
O acordeão não tem cordas nem coluna de ar, só palhetas de aço. Não se afina ajustando a tensão; um afinador lima metal a uma palheta, e é por isso que o trabalho leva horas e não tem volta se for mal feito. A disposição dos baixos Stradella, a fila de acordes prontos sob a mão esquerda, foi normalizada no século XIX e quase não mudou desde então.
Castelfidardo continua a fazer acordeões e continua a ter um museu dedicado a eles. E o instrumento continua a ser um objeto verdadeiramente global: é mais fácil listar os sítios sem tradição de acordeão do que os que a têm. Essa amplitude é parte da razão por que mantemos uma biblioteca gratuita de mais de 740 partituras na A&G Academy, em Singapura, que vai de transcrições de Bach ao tango e à música tradicional.
Frequently asked
Quem inventou o acordeão e quando?
Cyrill Demian patenteou em Viena, em maio de 1829, um instrumento chamado acordeão. Não trabalhava sozinho no vazio: Friedrich Buschmann, em Berlim, e Charles Wheatstone, em Londres, desenvolviam instrumentos de palheta livre aparentados na mesma década. Na versão de Demian, cada botão dava um acorde completo, e daí veio o nome.
Porque é que o acordeão deixou de ser popular?
Teve o seu auge nos anos 1940 e 1950 como instrumento corrente nas casas, e depois caiu a pique nos anos 1960. O rock and roll e a guitarra elétrica levaram o público jovem, e o acordeão ficou associado ao entretenimento da geração anterior. As redes de ensino que forneciam milhares de alunos desabaram em cerca de uma década.
Que países têm as tradições de acordeão mais fortes?
Na Europa, Itália, França, Alemanha, Rússia e Finlândia; a Argentina, através do bandoneão e do tango; o Brasil, a Colômbia e o México na América Latina; a Irlanda e a Escócia na música de dança; e a Luisiana no cajun e no zydeco. Também criou raízes na África do Sul, em Madagáscar e em partes da Ásia Oriental, depois do comércio e da emigração do século XIX.
Факты и история аккордеона
Запатентован в Вене в 1829 году, разошёлся по миру благодаря фабрикам, затем был осмеян и реабилитирован. Странная двухвековая карьера аккордеона.
1820-е: несколько человек почти одновременно
Свободный язычок пришёл в Европу из Азии, где губные органы семейства шэн использовали колеблющиеся язычки веками. К 1810-м и 1820-м европейские мастера экспериментировали с этим принципом сразу во всех направлениях, и за несколько лет появилась целая группа изобретений.
Название и патент принадлежат Кириллу Демиану, мастеру армянского происхождения, работавшему в Вене: в мае 1829 года он вместе с сыновьями зарегистрировал свой Accordion. Главная идея патента состояла в том, что одна кнопка озвучивала целый аккорд, accord, — отсюда и название. Примерно в те же годы Чарльз Уитстон в Лондоне разрабатывал концертину, а Фридрих Бушман в Берлине уже работал над инструментами со свободным язычком, включая гандеолину.
Инструмент Демиана был маленьким, диатоническим и бисонорным: каждая кнопка давала одну ноту на сжим и другую на разжим. Отдельной мелодической клавиатуры в привычном нам смысле у него не было. Почти всё, что делает аккордеон современным, потребовало ещё семидесяти лет постепенной работы десятков мастеров.
Как он оказался повсюду
Аккордеон распространялся с необычайной для вещи XIX века скоростью, и причина неромантична: он был пригоден к фабричному производству. Кастельфидардо в Италии, Клингенталь и Троссинген в Германии превратились в аккордеонные города, и тамошние фабрики выпускали инструменты в объёмах и по ценам, доступным рабочему человеку. Один корпус давал мелодию, бас и аккорды, так что один музыкант обеспечивал музыкой целые танцы.
Это сделало его портативным, всепогодным и самодостаточным инструментом эмиграции. Он уехал с людьми в Аргентину, Бразилию, Мексику, Соединённые Штаты, Южную Африку, на Мадагаскар и через Тихий океан, и почти везде, куда попадал, его вбирала в себя местная музыка, а не вытеснял он её. Кейджун и зайдеко, колумбийское вальенато, бразильский форро, мексиканский нортеньо, ирландская и шотландская танцевальная музыка, клезмер, баскская трикитиха, китайские и корейские народные ансамбли — всё это идёт от того расселения.
Родственный бандонеон, созданный в Германии как переносной инструмент для молельных домов, приехал в Буэнос-Айрес с немецкими и итальянскими эмигрантами и стал определяющим звуком танго — одна из самых странных смен профессии в истории инструментов.
Пик, а затем падение
К 1930-м и 1940-м аккордеон был мейнстримным инструментом в Европе и Северной Америке. Он звучал по радио, в танцевальных залах, в эстрадных программах и в руках сотен тысяч детей, занимавшихся в районных студиях. В послевоенных Соединённых Штатах это был один из самых массово изучаемых инструментов страны, его преподавали через сети франшизных школ.
Потом он рухнул, и быстро. Обычно объясняют это электрогитарой и рок-н-роллом, и доля правды тут есть, но аккордеон пострадал ещё и оттого, что оказался звуком родительских развлечений ровно в тот момент, когда молодёжная культура стала рынком. К концу 1960-х он прошёл путь от современного до безнадёжно устаревшего, а учебные сети, которые его держали, опустели.
Дальше были тридцать лет инструмента-анекдота — несправедливая репутация, выросшая в основном из того, что его плохо играли на свадьбах.
Долгая реабилитация
Возвращение шло с нескольких сторон, и ни одна из них не была ностальгией. Астор Пьяццолла с бандонеоном заставил сначала мир танго, а затем и концертный мир отнестись к своему инструменту всерьёз. В Советском Союзе баян вошёл в консерватории и обзавёлся настоящим концертным репертуаром: для него писали Владислав Золотарёв, а затем София Губайдулина. Северная Европа дала композиторов и исполнителей, для которых аккордеон был обычным современным инструментом, и в Норвегии для него писал Арне Нурхейм.
Параллельно фолк-возрождения сохраняли народные традиции, а с 1980-х аккордеон стал появляться в инди-роке, киномузыке, балканских духовых оркестрах и везде, где режиссёру нужно было что-то, звучащее как воспоминание. Сегодня у инструмента необычное положение: он совершенно обычен в полудюжине серьёзных музыкальных миров и всё ещё слегка удивляет тех, кто давно с ним не встречался.
Несколько фактов, которые стоит запомнить
У аккордеона нет ни струн, ни воздушного столба — только стальные язычки. Его нельзя настроить изменением натяжения: настройщик снимает металл с язычка, поэтому работа занимает часы и необратима, если сделана плохо. Раскладка готовых басов Страделла — ряды готовых аккордов под левой рукой — была стандартизирована в XIX веке и с тех пор почти не менялась.
Кастельфидардо до сих пор делает аккордеоны и до сих пор держит посвящённый им музей. А сам инструмент остаётся по-настоящему всемирной вещью: проще перечислить места без аккордеонной традиции, чем места с ней. Отчасти поэтому мы держим бесплатную нотную библиотеку более чем из 740 пьес в A&G Academy в Сингапуре — от баховских переложений до танго и фолка.
Frequently asked
Кто и когда изобрёл аккордеон?
Кирилл Демиан запатентовал инструмент под названием аккордеон в Вене в мае 1829 года. Работал он не в пустоте: Фридрих Бушман в Берлине и Чарльз Уитстон в Лондоне в то же десятилетие разрабатывали родственные инструменты со свободным язычком. У Демиана каждая кнопка давала целый аккорд — отсюда и название.
Почему аккордеон потерял популярность?
Пик пришёлся на 1940-е и 1950-е, когда он был массовым домашним инструментом, а в 1960-е последовал резкий спад. Рок-н-ролл и электрогитара забрали молодую аудиторию, а аккордеон стал ассоциироваться с развлечениями предыдущего поколения. Учебные сети, снабжавшие его тысячами учеников, рассыпались примерно за десять лет.
В каких странах самые сильные аккордеонные традиции?
В Европе — Италия, Франция, Германия, Россия и Финляндия; Аргентина через бандонеон и танго; в Латинской Америке — Бразилия, Колумбия и Мексика; Ирландия и Шотландия в танцевальной музыке; Луизиана в кейджуне и зайдеко. Инструмент также прижился в Южной Африке, на Мадагаскаре и в части Восточной Азии после торговли и эмиграции XIX века.
手风琴的史实与历史
1829 年在维也纳获得专利，靠工厂化生产传播，被世界各地接纳，随后遭嘲笑又被平反。手风琴两百年间奇特的履历。
1820 年代：好几个人几乎同时动手
自由簧是从亚洲传到欧洲的，在亚洲，笙一类的口吹簧乐器已经用振动簧舌用了好几个世纪。到了 1810 和 1820 年代，欧洲的制琴师开始朝各个方向同时试验这一原理，于是一批发明在相隔没几年的时间里接连出现。
名字和专利属于西里尔·德米安，一位在维也纳工作、生于亚美尼亚家庭的制琴师，他和两个儿子在 1829 年 5 月为自己的 Accordion 注册了专利。专利中最有特点的想法是：一个按钮发出一整个和弦，也就是一个 accord，名字正是由此而来。大致同一时期，伦敦的查尔斯·惠斯通正在研制六角手风琴（concertina），柏林的弗里德里希·布施曼则早已在做包括 handaeoline 在内的自由簧乐器。
德米安的乐器很小，是自然音阶的，而且是变音的，也就是说每个按钮推出去是一个音、拉回来是另一个音。它并没有我们今天会认作旋律键盘的那种独立键盘。现代手风琴之所以成为现代手风琴，几乎所有的东西都是此后七十年间几十位制琴师一点一点做出来的。
它是怎么传遍世界的
对一件十九世纪的物件来说，手风琴传播得快得出奇，原因一点也不浪漫：它适合工业化制造。意大利的卡斯泰尔菲达尔多，德国的克林根塔尔和特罗辛根，都变成了手风琴之城，那里的工厂大批量生产，价格是普通劳动者够得着的。一台琴同时提供旋律、低音和和弦，所以一个人就能撑起一整场舞会。
这让它成了移民时代那件便携、不怕天气、自给自足的乐器。它跟着人们去了阿根廷、巴西、墨西哥、美国、南非、马达加斯加，一直越过太平洋，而在它落脚的几乎每一个地方，它都是被吸收进当地音乐，而不是取代当地音乐。卡真和柴迪科、哥伦比亚的 vallenato、巴西的 forró、墨西哥的 norteño、爱尔兰和苏格兰的舞曲、克莱兹默、巴斯克的 trikitixa、中国和朝鲜半岛的民乐合奏：所有这些都源自那次扩散。
与它同源的班多钮琴在德国被研制出来，原本是供小教堂使用的便携乐器，后来随德国和意大利移民到了布宜诺斯艾利斯，成了探戈的标志性声音——这是乐器史上比较离奇的一次改行。
巅峰，然后是坠落
到 1930 和 1940 年代，手风琴在欧洲和北美已是主流乐器。它出现在电台里、舞厅里、综艺节目里，也出现在成千上万个在街区琴行上课的孩子手上。战后的美国，它是全国被学习得最多的乐器之一，通过一连串加盟制的琴校教授。
然后它垮了，而且垮得很快。通常的解释是电吉他和摇滚乐，这话有几分道理，但手风琴同时还吃了另一个亏：恰恰在青年文化变成一门生意的那一刻，它是父母辈娱乐的声音。到 1960 年代末，它已经从时髦变成无可救药的土气，曾经支撑它的教学网络也人去楼空。
接下来是整整三十年里，这件乐器成了笑话的题材，而这个名声并不公道，大半只是因为人们在婚礼上听过它被弹得很糟。
漫长的平反
复苏来自好几个方向，其中没有一个是怀旧。阿斯托尔·皮亚佐拉用班多钮琴，逼着探戈界、进而逼着音乐会舞台认真对待他的乐器。在苏联，巴扬进了音乐学院，并积累起真正的音乐会曲目，弗拉季斯拉夫·佐洛塔廖夫，以及之后的索菲娅·古拜杜丽娜都为它写作。北欧则出了一批把手风琴当作一件寻常的现代乐器来看待的作曲家和演奏家，挪威的阿尔内·诺尔海姆也为它写过作品。
与此同时，民间音乐复兴让流行传统活了下来；从 1980 年代起，手风琴出现在独立摇滚、电影配乐、巴尔干铜管乐里，也出现在任何一个导演需要某种听起来像记忆的声音的地方。今天这件乐器处在一个不寻常的位置：在六七个严肃的音乐世界里它完全正常，而对好一阵子没遇见过它的人来说，它仍然是个不大不小的意外。
几条值得记住的事实
手风琴没有弦，也没有气柱，只有钢制的簧片。它没法靠调节张力来校音；调音师是从簧片上锉掉金属，所以这活要花好几个小时，而且一旦做坏就无法回头。斯特拉德拉低音布局，也就是左手底下那几排预设和弦，在十九世纪就已定型，此后几乎没有变过。
卡斯泰尔菲达尔多至今仍在造手风琴，也仍有一座专门的手风琴博物馆。而这件乐器依然是个真正全球性的物件：要列出没有手风琴传统的地方，比列出有的地方还容易。这种覆盖面也是我们在新加坡的 A&G Academy 维护一个超过 740 首曲目的免费乐谱库的原因之一，从巴赫改编曲到探戈和民间音乐都收在里面。
Frequently asked
手风琴是谁、在什么时候发明的？
1829 年 5 月，西里尔·德米安在维也纳为一件名叫 accordion 的乐器申请了专利。他并不是孤立地在做这件事：同一个十年里，柏林的弗里德里希·布施曼和伦敦的查尔斯·惠斯通也在研制相关的自由簧乐器。德米安的版本让每个按钮发出一个完整的和弦，名字就是这么来的。
手风琴为什么会失去人气？
它在 1940 和 1950 年代达到顶峰，是家家户户都有的主流乐器，随后在 1960 年代急剧衰落。摇滚乐和电吉他带走了年轻听众，手风琴则被和上一代人的娱乐绑在了一起。曾经输送成千上万学生的教学网络，在大约十年之内就崩塌了。
哪些国家的手风琴传统最深厚？
欧洲有意大利、法国、德国、俄罗斯和芬兰；阿根廷靠的是班多钮琴和探戈；拉丁美洲有巴西、哥伦比亚和墨西哥；爱尔兰和苏格兰的舞曲；路易斯安那的卡真和柴迪科。经由十九世纪的贸易和移民，它也在南非、马达加斯加以及东亚部分地区扎下了根。
アコーディオンの歴史と豆知識
1829年ウィーンでの特許、工場生産による普及、世界各地での受容、そして嘲笑と名誉回復。アコーディオンという楽器が二世紀かけてたどった、風変わりな道のりをまとめました。
1820年代——複数の人が、ほぼ同時に
フリーリードは、アジアからヨーロッパへ渡ってきました。笙の仲間の楽器が、何世紀ものあいだ振動する舌を使ってきたからです。1810年代から1820年代にかけて、ヨーロッパの楽器製作者たちはこの原理をあらゆる方向へ試しており、似た発明がわずか数年のうちにいくつも現れました。
名前と特許は、ウィーンで仕事をしていたアルメニア生まれの製作者キリル・デミアンのものです。彼は1829年5月、息子たちとともに Accordion を登録しました。特許の要点は、ボタンひとつで和音がまるごと、つまり accord が鳴るという発想で、名前はここから来ています。同じころ、ロンドンではチャールズ・ホイートストンがコンサーティーナを開発しており、ベルリンのフリードリヒ・ブッシュマンはすでにハンドエオリーネをはじめとするフリーリード楽器に取り組んでいました。
デミアンの楽器は小さく、ダイアトニックで、押し引き異音でした。ボタン一つが、押したときと引いたときで違う音を出したのです。今のわたしたちが思い浮かべるような独立した旋律用の鍵盤もありませんでした。現代のアコーディオンを形づくっている要素のほとんどは、そのあと70年かけて、何十人もの製作者が少しずつ積み上げたものです。
どうやって世界中へ広がったか
19世紀の道具としては異例の速さで、アコーディオンは広まりました。理由は華やかさとは無縁で、量産できたからです。イタリアのカステルフィダルド、ドイツのクリンゲンタールとトロッシンゲンはアコーディオンの町になり、そこの工場が、働く人々の手の届く値段で楽器を大量に作りました。一台で旋律もベースも和音も出せるので、奏者ひとりで踊りの場をまかなえます。
そのおかげでアコーディオンは、持ち運べて、天候に強く、単独で完結する、移民の楽器になりました。人々とともにアルゼンチン、ブラジル、メキシコ、アメリカ、南アフリカ、マダガスカル、そして太平洋の向こうへ渡り、たどり着いた先のほとんどで、その土地の音楽を置き換えるのではなく、その中に取り込まれていきました。ケイジャンとザディコ、コロンビアのバジェナート、ブラジルのフォホー、メキシコのノルテーニョ、アイルランドとスコットランドのダンス音楽、クレズマー、バスクのトリキティシャ、中国や韓国の民族アンサンブル。どれもこの拡散の時期にさかのぼります。
近い親戚のバンドネオンは、もともとドイツで礼拝堂用の携帯楽器として作られましたが、ドイツ人とイタリア人の移民とともにブエノスアイレスへ渡り、タンゴを決定づける音になりました。楽器の経歴としては、かなり風変わりな転身です。
頂点、そして転落
1930年代から1940年代にかけて、アコーディオンはヨーロッパと北米の主流の楽器でした。ラジオから流れ、ダンスホールにあり、バラエティ番組に出て、町の教室でレッスンを受ける何十万人もの子どもの手の中にありました。戦後のアメリカでは、国内でもっともよく学ばれた楽器のひとつで、フランチャイズ化された音楽教室のチェーンを通じて教えられていました。
そこから、あっという間に崩れました。よくある説明はエレキギターとロックンロールで、それも当たってはいます。ただアコーディオンは、若者文化がひとつの市場になったまさにその時期に、親世代の娯楽の音だという不利も背負っていました。1960年代の終わりには、現代的な楽器から救いようもなく野暮な楽器へと変わり、それを支えてきた指導網も空になりました。
そのあとの30年、この楽器は笑いの種でした。不当な評判で、その大半は、結婚式で下手な演奏を聴いた記憶からできています。
長い名誉回復
復活はいくつもの方向からやってきました。そしてそのどれも、懐かしさではありませんでした。バンドネオンのアストル・ピアソラは、まずタンゴの世界に、次いでコンサートの世界に、自分の楽器を真剣に受け取らせました。ソ連ではバヤンが音楽院に入り、本格的なコンサート用のレパートリーを手にします。ウラジスラフ・ゾロタリョフが、続いてソフィア・グバイドゥーリナが、この楽器のために書きました。北ヨーロッパからは、アコーディオンを当たり前の現代楽器として扱う作曲家と奏者が現れ、ノルウェーではアルネ・ノルドハイムが作品を書いています。
その一方で民俗音楽の復興が大衆的な伝統を生かし続け、1980年代以降、アコーディオンはインディーロックにも、映画音楽にも、バルカンのブラスにも、記憶のように響く何かが要るあらゆる場所にも顔を出すようになりました。今日この楽器は、めずらしい位置を占めています。真剣な音楽の世界のいくつかではまったく普通の存在でありながら、しばらく出会っていない人にとっては、いまだに少し意外な楽器なのです。
覚えておきたいいくつかの事実
アコーディオンには弦も気柱もなく、あるのは鋼のリードだけです。張力を調整して音を合わせることはできません。調律師はリードから金属を削り取ります。だからこの仕事は何時間もかかり、やり損なうと元に戻せません。左手に並ぶプリセット和音、つまりストラデラ・ベースの配列は19世紀に標準化され、それ以来ほとんど変わっていません。
カステルフィダルドでは今もアコーディオンが作られ、専用の博物館もあります。そしてこの楽器は、いまも本当の意味で世界的な存在です。アコーディオンの伝統がある土地を挙げるより、ない土地を挙げるほうが簡単なくらいです。この広がりも理由のひとつとなって、シンガポールの A&G Academy では、バッハの編曲からタンゴや民俗音楽まで、740曲を超える楽譜を無料のライブラリーとして公開しています。
Frequently asked
アコーディオンは誰がいつ発明したのですか？
キリル・デミアンが1829年5月、ウィーンでアコーディオンという名の楽器の特許を取りました。ただし、彼ひとりが何もないところで作業していたわけではありません。同じ十年のあいだに、ベルリンのフリードリヒ・ブッシュマンとロンドンのチャールズ・ホイートストンが、関連するフリーリード楽器を開発しています。デミアンの楽器はボタンひとつで和音がまるごと鳴り、名前はそこから来ています。
アコーディオンはなぜ人気を失ったのですか？
1940年代から1950年代にかけて、家庭の主流楽器として頂点を迎え、1960年代に急激に衰えました。ロックンロールとエレキギターが若い聴き手をさらい、アコーディオンは前の世代の娯楽と結びつけられるようになります。何千人もの生徒を送り出していた指導網は、十年ほどで崩れました。
アコーディオンの伝統が特に強いのはどの国ですか？
ヨーロッパではイタリア、フランス、ドイツ、ロシア、フィンランド。バンドネオンとタンゴを通じてアルゼンチン。ラテンアメリカではブラジル、コロンビア、メキシコ。ダンス音楽ならアイルランドとスコットランド。ケイジャンとザディコならルイジアナです。19世紀の交易と移民を経て、南アフリカ、マダガスカル、東アジアの一部にも根づきました。
아코디언에 관한 사실과 역사
1829년 빈에서 특허를 받고, 공장 생산으로 퍼져 나가 전 세계에 자리 잡았다가, 조롱받고 다시 복권되었습니다. 아코디언의 기묘한 2세기 이력입니다.
1820년대: 여러 사람이 거의 동시에
프리리드는 아시아에서 유럽으로 건너왔습니다. 그곳에서는 생황 계열의 관악기가 수백 년 동안 떨리는 리드 혀를 써 왔습니다. 1810~1820년대가 되자 유럽의 악기 제작자들이 이 원리를 온갖 방향으로 동시에 실험했고, 몇 해 사이에 관련 발명이 무더기로 쏟아졌습니다.
이름과 특허는 빈에서 일하던 아르메니아 출신 제작자 치릴 데미안의 것입니다. 그는 1829년 5월 아들들과 함께 아코디언을 등록했습니다. 특허의 핵심 발상은 버튼 하나가 화음 전체, 즉 아코르(accord)를 울린다는 것이었고, 이름도 여기서 왔습니다. 거의 같은 시기에 런던의 찰스 휘트스톤은 콘서티나를 개발하고 있었고, 베를린의 프리드리히 부슈만은 이미 한데올리네를 비롯한 프리리드 악기를 만들고 있었습니다.
데미안의 악기는 작고 다이아토닉이었으며 바이소노릭, 즉 버튼 하나가 밀 때와 당길 때 서로 다른 음을 냈습니다. 지금 우리가 알아볼 만한 별도의 선율 건반은 없었습니다. 현대 아코디언을 현대 아코디언으로 만드는 요소 거의 전부는 수십 명의 제작자가 70년에 걸쳐 조금씩 쌓아 올린 결과입니다.
어떻게 세계 곳곳으로 퍼졌나
아코디언은 19세기의 물건치고는 놀라운 속도로 퍼졌는데, 이유는 화려하지 않습니다. 공장에서 만들 수 있었기 때문입니다. 이탈리아의 카스텔피다르도, 독일의 클링엔탈과 트로싱엔이 아코디언 도시가 되었고, 그곳 공장들이 노동자도 살 수 있는 값에 악기를 대량으로 찍어 냈습니다. 상자 하나가 선율과 베이스와 화음을 다 주었으므로, 연주자 한 사람이 춤판 전체를 감당할 수 있었습니다.
그래서 아코디언은 이민의 악기, 들고 다닐 수 있고 날씨를 타지 않으며 혼자서도 완결되는 악기가 되었습니다. 사람들을 따라 아르헨티나, 브라질, 멕시코, 미국, 남아프리카, 마다가스카르로, 그리고 태평양 건너까지 갔고, 닿은 거의 모든 곳에서 기존 음악을 밀어내는 대신 그 지역 음악 안으로 흡수되었습니다. 케이준과 자이데코, 콜롬비아의 바예나토, 브라질의 포호, 멕시코의 노르테뇨, 아일랜드와 스코틀랜드의 춤곡, 클레즈머, 바스크의 트리키티사, 중국과 한국의 민속 합주까지 모두 그 확산에서 비롯되었습니다.
친척뻘인 반도네온은 독일에서 예배당용 휴대 악기로 개발되었는데, 독일과 이탈리아 이민자를 따라 부에노스아이레스로 건너가 탱고를 규정하는 소리가 되었습니다. 악기 역사에서 손꼽히게 기묘한 진로 변경입니다.
정점, 그리고 추락
1930~1940년대에 아코디언은 유럽과 북아메리카에서 주류 악기였습니다. 라디오에서 흘러나왔고 댄스홀에 있었으며 버라이어티 쇼에 등장했고, 동네 교습소에서 레슨을 받는 수십만 아이들의 손에 들려 있었습니다. 전후 미국에서는 프랜차이즈 학원 체인을 통해 가르쳐지며 나라에서 가장 많이 배우는 악기 중 하나였습니다.
그러다 빠르게 무너졌습니다. 흔한 설명은 일렉트릭 기타와 로큰롤이고 거기에도 일리가 있지만, 아코디언은 청년 문화가 하나의 시장이 되던 바로 그 시점에 부모 세대의 오락을 대표하는 소리였다는 점에서도 손해를 봤습니다. 1960년대 후반이 되자 아코디언은 현대적인 악기에서 구제 불능으로 촌스러운 악기가 되었고, 그것을 떠받치던 교습망도 텅 비었습니다.
그 뒤로 30년 동안 이 악기는 농담거리였습니다. 결혼식에서 서투르게 연주되는 소리를 들은 것이 근거의 거의 전부인, 부당한 평판이었습니다.
긴 복권
회복은 여러 방향에서 왔고 그중 향수에서 온 것은 하나도 없습니다. 반도네온을 든 아스토르 피아졸라는 탱고계를, 이어서 연주회장을 자기 악기 앞에 진지하게 앉혔습니다. 소련에서는 바얀이 음악원에 들어가 진짜 연주회 레퍼토리를 갖추었고, 블라디슬라프 졸로타료프에 이어 소피야 구바이둘리나가 이 악기를 위해 썼습니다. 북유럽에서는 아코디언을 평범한 현대 악기로 다루는 작곡가와 연주자가 나왔고, 노르웨이에서는 아르네 노르하임이 이 악기를 위해 작품을 썼습니다.
한편 포크 부흥 운동은 대중적 전통을 살려 놓았고, 1980년대 이후 아코디언은 인디 록과 영화 음악, 발칸 브라스에, 그리고 감독이 기억처럼 들리는 무언가를 필요로 하는 자리마다 등장했습니다. 오늘날 이 악기는 묘한 위치에 있습니다. 진지한 음악 세계 예닐곱 군데에서는 완전히 평범하지만, 한동안 마주친 적 없는 사람에게는 여전히 가벼운 놀라움입니다.
기억해 둘 만한 몇 가지 사실
아코디언에는 현도 없고 공기 기둥도 없습니다. 강철 리드뿐입니다. 장력을 조절해서 조율할 수 없고, 조율사가 리드에서 금속을 깎아 내는 방식이라 작업에 몇 시간이 걸리며 잘못하면 되돌릴 수 없습니다. 왼손 아래의 미리 짜인 화음 줄, 곧 스트라델라 베이스 배열은 19세기에 표준화된 뒤로 거의 바뀌지 않았습니다.
카스텔피다르도는 지금도 아코디언을 만들고, 아코디언 전용 박물관도 그대로 있습니다. 그리고 이 악기는 여전히 진정으로 전 지구적인 물건입니다. 아코디언 전통이 있는 곳보다 없는 곳을 꼽는 편이 더 쉽습니다. 그 폭 때문에 싱가포르의 A&G Academy에서는 바흐 편곡부터 탱고와 민속 음악까지 아우르는 740곡 이상의 무료 악보 자료실을 운영하고 있습니다.
Frequently asked
아코디언은 누가, 언제 발명했나요?
치릴 데미안이 1829년 5월 빈에서 아코디언이라는 이름의 악기로 특허를 받았습니다. 그가 홀로 무에서 작업한 것은 아닙니다. 같은 시기에 베를린의 프리드리히 부슈만과 런던의 찰스 휘트스톤도 관련된 프리리드 악기를 개발하고 있었습니다. 데미안의 악기는 버튼 하나가 완전한 화음을 냈고, 이름도 거기서 왔습니다.
아코디언은 왜 인기를 잃었나요?
1940~1950년대에 집집마다 있는 주류 악기로 정점을 찍었다가 1960년대에 급격히 기울었습니다. 로큰롤과 일렉트릭 기타가 젊은 청중을 가져갔고, 아코디언은 윗세대의 오락과 묶여 버렸습니다. 수천 명의 학생을 길러 내던 교습망도 10년쯤 사이에 무너졌습니다.
아코디언 전통이 가장 강한 나라는 어디인가요?
유럽에서는 이탈리아, 프랑스, 독일, 러시아, 핀란드입니다. 아르헨티나는 반도네온과 탱고로, 라틴아메리카에서는 브라질, 콜롬비아, 멕시코가 그렇습니다. 춤곡에서는 아일랜드와 스코틀랜드, 케이준과 자이데코에서는 루이지애나가 꼽힙니다. 19세기의 교역과 이민을 거쳐 남아프리카, 마다가스카르, 동아시아 일부에도 뿌리를 내렸습니다.
Fakta dan sejarah akordion
Dipatenkan di Vienna pada 1829, disebarkan oleh pengeluaran kilang, diterima di merata dunia, kemudian dicemuh dan dipulihkan. Kerjaya dua abad yang aneh.
1820-an: beberapa orang, lebih kurang serentak
Lidah bebas sampai ke Eropah dari Asia, tempat organ mulut daripada keluarga sheng telah menggunakan lidah bergetar selama berabad-abad. Menjelang 1810-an dan 1820-an, pembuat alat muzik Eropah sedang bereksperimen dengan prinsip itu ke segala arah serentak, dan sekumpulan ciptaan muncul dalam jarak beberapa tahun antara satu sama lain.
Namanya dan patennya milik Cyrill Demian, seorang pembuat alat kelahiran Armenia yang bekerja di Vienna, yang mendaftarkan Accordion miliknya pada Mei 1829 bersama anak-anak lelakinya. Idea yang membezakan dalam paten itu ialah satu butang membunyikan satu kord penuh, satu accord, dan dari situlah datangnya nama itu. Dalam tempoh yang lebih kurang sama, Charles Wheatstone di London sedang membangunkan concertina, dan Friedrich Buschmann di Berlin sudah pun bekerja dengan alat lidah bebas termasuk handaeoline.
Alat ciptaan Demian kecil, diatonik dan bisonorik, bermaksud setiap butang memberi satu not semasa tolak dan not yang berlainan semasa tarik. Ia tidak mempunyai papan kekunci melodi berasingan seperti yang kita kenali hari ini. Hampir semua yang menjadikan akordion moden mengambil masa tujuh puluh tahun lagi dalam kerja beransur-ansur oleh berpuluh-puluh pembuat.
Bagaimana ia sampai ke merata tempat
Akordion tersebar dengan kepantasan luar biasa bagi sebuah objek abad kesembilan belas, atas sebab yang tidak glamor: ia boleh dikilangkan. Castelfidardo di Itali serta Klingenthal dan Trossingen di Jerman bertukar menjadi bandar akordion, dan kilang di situ mengeluarkan alat dalam jumlah besar pada harga yang mampu dicapai orang kebanyakan. Satu kotak memberi anda melodi, bes dan kord, jadi seorang pemain sahaja boleh membekalkan seluruh majlis tarian.
Itu menjadikannya alat penghijrahan yang mudah dibawa, tahan cuaca dan berdikari. Ia mengembara bersama manusia ke Argentina, Brazil, Mexico, Amerika Syarikat, Afrika Selatan, Madagascar dan merentasi Pasifik, dan di hampir setiap tempat ia mendarat, ia diserap ke dalam muzik tempatan dan bukannya menggantikan muzik itu. Cajun dan zydeco, vallenato Colombia, forró Brazil, norteño Mexico, muzik tarian Ireland dan Scotland, klezmer, trikitixa Basque, ensemble rakyat Cina dan Korea: kesemuanya berasal daripada penyebaran itu.
Bandoneon yang berkait rapat, dibangunkan di Jerman sebagai alat mudah alih untuk kegunaan gereja kecil, dibawa ke Buenos Aires oleh pendatang Jerman dan Itali lalu menjadi bunyi yang mentakrifkan tango, satu daripada pertukaran kerjaya paling ganjil dalam sejarah alat muzik.
Kemuncaknya, kemudian kejatuhannya
Menjelang 1930-an dan 1940-an, akordion ialah alat arus perdana di Eropah dan Amerika Utara. Ia ada di radio, di dewan tarian, dalam rancangan hiburan dan di tangan ratusan ribu kanak-kanak yang mengambil kelas di studio kejiranan. Di Amerika Syarikat selepas perang, ia antara alat yang paling banyak dipelajari di negara itu, diajar melalui rangkaian sekolah francais.
Kemudian ia runtuh, dengan cepat. Penjelasan biasa ialah gitar elektrik dan rock and roll, dan ada kebenarannya, tetapi akordion juga menderita kerana ia menjadi bunyi hiburan generasi ibu bapa pada saat budaya belia mula menjadi pasaran. Menjelang akhir 1960-an ia beralih daripada moden kepada terlalu ketinggalan zaman, dan rangkaian pengajaran yang menyokongnya menjadi lengang.
Yang menyusul ialah tiga puluh tahun alat ini menjadi bahan jenaka, satu reputasi yang tidak adil dan kebanyakannya terbina daripada mendengarnya dimainkan dengan buruk di majlis perkahwinan.
Pemulihan yang panjang
Pemulihan itu datang dari beberapa arah dan tiada satu pun daripadanya ialah nostalgia. Astor Piazzolla, dengan bandoneon, memaksa dunia tango dan kemudian dunia konsert mengambil serius alatnya. Di Kesatuan Soviet, bayan memasuki konservatori dan memperoleh repertoir konsert yang sebenar, dengan Vladislav Zolotaryov dan kemudian Sofia Gubaidulina menulis untuknya. Eropah Utara melahirkan komposer dan pemain yang memperlakukan akordion sebagai alat moden yang biasa, dan Arne Nordheim menulis untuknya di Norway.
Sementara itu, kebangkitan semula muzik rakyat mengekalkan tradisi popular, dan sejak 1980-an akordion muncul dalam rock indie, skor filem, brass Balkan, dan di mana-mana sahaja seorang pengarah memerlukan sesuatu yang bunyinya seperti kenangan. Hari ini alat ini menduduki kedudukan yang luar biasa: benar-benar biasa dalam setengah dozen dunia muzik yang serius, namun masih sedikit mengejutkan bagi orang yang sudah lama tidak menemuinya.
Beberapa fakta yang berbaloi disimpan
Akordion tidak mempunyai tali dan tidak mempunyai turus udara, hanya lidah keluli. Ia tidak boleh ditala dengan melaraskan ketegangan; penala mengikir logam daripada lidah, dan itulah sebabnya kerja itu mengambil masa berjam-jam dan tidak boleh dipatahbalikkan jika tersilap. Susun atur bes Stradella, iaitu baris kord pratetap di bawah tangan kiri, dipiawaikan pada abad kesembilan belas dan hampir tidak berubah sejak itu.
Castelfidardo masih membuat akordion dan masih mempunyai muzium khusus untuknya. Dan alat ini kekal sebagai objek yang benar-benar global: lebih mudah menyenaraikan tempat yang tiada tradisi akordion berbanding tempat yang ada. Julat itulah sebahagian daripada sebab kami menyimpan perpustakaan skor percuma yang mengandungi lebih 740 karya di A&G Academy di Singapura, merangkumi segalanya daripada transkripsi Bach hinggalah tango dan muzik rakyat.
Frequently asked
Siapa mencipta akordion dan bila?
Cyrill Demian mematenkan sebuah alat bernama akordion di Vienna pada Mei 1829. Dia tidak bekerja bersendirian dalam kekosongan: Friedrich Buschmann di Berlin dan Charles Wheatstone di London sedang membangunkan alat lidah bebas yang berkaitan dalam dekad yang sama. Versi Demian memberikan satu kord penuh bagi setiap butang, dan dari situlah datangnya namanya.
Mengapa akordion menjadi tidak popular?
Ia mencapai kemuncak pada 1940-an dan 1950-an sebagai alat rumah tangga arus perdana, kemudian merosot mendadak pada 1960-an. Rock and roll dan gitar elektrik mengambil khalayak muda, dan akordion mula dikaitkan dengan hiburan generasi sebelumnya. Rangkaian pengajaran yang membekalkan ribuan pelajar runtuh dalam tempoh kira-kira sedekad.
Negara mana yang mempunyai tradisi akordion paling kuat?
Itali, Perancis, Jerman, Rusia dan Finland di Eropah; Argentina melalui bandoneon dan tango; Brazil, Colombia dan Mexico di Amerika Latin; Ireland dan Scotland untuk muzik tarian; dan Louisiana untuk Cajun dan zydeco. Ia juga berakar di Afrika Selatan, Madagascar dan sebahagian Asia Timur selepas perdagangan dan penghijrahan abad kesembilan belas.
அக்கார்டியன்: தகவல்களும் வரலாறும்
1829-இல் வியன்னாவில் காப்புரிமை, தொழிற்சாலை உற்பத்தியால் பரவல், உலகம் முழுவதும் ஏற்பு, பிறகு கேலி, பிறகு மறுவாழ்வு. அக்கார்டியனின் விசித்திரமான இரு நூற்றாண்டுப் பயணம்.
1820கள்: பலர், கிட்டத்தட்ட ஒரே நேரத்தில்
ஃப்ரீ ரீடு ஆசியாவிலிருந்து ஐரோப்பாவை அடைந்தது; ஷெங் குடும்பத்தைச் சேர்ந்த வாய் ஆர்கன்கள் நூற்றாண்டுகளாக அதிரும் நாக்குகளைப் பயன்படுத்தி வந்திருந்தன. 1810களிலும் 1820களிலும் ஐரோப்பியக் கருவித் தயாரிப்பாளர்கள் இந்தத் தத்துவத்தை ஒரே நேரத்தில் எல்லா திசைகளிலும் சோதித்துப் பார்த்துக்கொண்டிருந்தார்கள்; சில ஆண்டுகள் இடைவெளிக்குள் ஒரு கொத்துக் கண்டுபிடிப்புகள் வந்தன.
பெயரும் காப்புரிமையும் Cyrill Demian-க்கு உரியவை. ஆர்மீனியாவில் பிறந்து வியன்னாவில் பணியாற்றிய இவர், தன் மகன்களுடன் சேர்ந்து 1829 மே மாதம் தன் Accordion-ஐப் பதிவு செய்தார். அந்தக் காப்புரிமையின் தனித்துவமான கருத்து இதுதான்: ஒரே ஒரு பொத்தான் ஒரு முழுக் கார்டை, ஒரு accord-ஐ, ஒலிக்கச் செய்தது. பெயர் வந்தது அங்கிருந்துதான். அதே காலகட்டத்தில் லண்டனில் Charles Wheatstone கான்சர்ட்டினாவை உருவாக்கிக்கொண்டிருந்தார், பெர்லினில் Friedrich Buschmann ஏற்கெனவே ஹாண்டேயோலின் உள்ளிட்ட ஃப்ரீ-ரீடு கருவிகளில் வேலை செய்துகொண்டிருந்தார்.
Demian-இன் கருவி சிறியது, டயடோனிக், பைசொனோரிக் — அதாவது ஒவ்வொரு பொத்தானும் தள்ளும்போது ஒரு சுரத்தையும் இழுக்கும்போது வேறொரு சுரத்தையும் தந்தது. இன்று நாம் அடையாளம் காணும் வகையில் தனி மெட்டு விசைப்பலகை அதில் இல்லை. நவீன அக்கார்டியனை உருவாக்கும் கிட்டத்தட்ட எல்லாமே, டஜன் கணக்கான தயாரிப்பாளர்களின் படிப்படியான வேலையில் இன்னும் எழுபது ஆண்டுகள் எடுத்தது.
அது எப்படி எல்லா இடத்துக்கும் சென்றது
பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டுப் பொருள் ஒன்றுக்கு அசாதாரணமான வேகத்தில் அக்கார்டியன் பரவியது, அதற்குக் காரணம் கவர்ச்சியற்றது: அதை உற்பத்தி செய்ய முடிந்தது. இத்தாலியின் காஸ்டெல்ஃபிடார்டோவும் ஜெர்மனியின் க்ளிங்கன்டாலும் ட்ரோசிங்கனும் அக்கார்டியன் நகரங்களாக மாறின; அங்குள்ள தொழிற்சாலைகள் உழைக்கும் மக்கள் எட்டக்கூடிய விலையில் கருவிகளைப் பெருமளவில் உற்பத்தி செய்தன. ஒரே கருவி மெட்டையும் பாஸையும் கார்டுகளையும் தந்ததால், ஒரே வாசிப்பாளர் ஒரு முழு நடனத்துக்கும் இசை வழங்க முடிந்தது.
அதுவே அதை இடம்பெயர்தலின் கருவியாக்கியது — எளிதில் சுமக்கக்கூடியது, காலநிலையைத் தாங்குவது, தன்னிறைவானது. அது மக்களுடன் அர்ஜென்டினா, பிரேசில், மெக்சிகோ, அமெரிக்கா, தென்னாப்பிரிக்கா, மடகாஸ்கர் ஆகிய நாடுகளுக்கும் பசிபிக் கடல் முழுவதும் பயணித்தது. அது இறங்கிய கிட்டத்தட்ட ஒவ்வொரு இடத்திலும் ஒரு உள்ளூர் இசையை இடம்பெயர்ச்சி செய்யாமல், அதனுள் உள்வாங்கப்பட்டது. கஜுன் மற்றும் சைடெகோ, கொலம்பிய வயெனாட்டோ, பிரேசிலிய ஃபோரோ, மெக்சிக நோர்டெனோ, ஐரிஷ் மற்றும் ஸ்காட்டிஷ் நடன இசை, க்ளெஸ்மர், பாஸ்க் த்ரிகிடிக்சா, சீன மற்றும் கொரிய நாட்டுப்புறக் குழுக்கள்: இவை அனைத்தும் அந்தப் பரவலில் இருந்து தொடங்குபவை.
தேவாலயப் பயன்பாட்டுக்காக ஜெர்மனியில் உருவாக்கப்பட்ட, எளிதில் சுமக்கக்கூடிய பந்தோனியன், ஜெர்மன் மற்றும் இத்தாலிய இடம்பெயர்ந்தோருடன் புவெனஸ் ஐரிஸுக்குச் சென்று டாங்கோவின் தனிச்சிறப்பான ஒலியாக மாறியது. கருவி வரலாற்றில் இது மிக விசித்திரமான தொழில் மாற்றங்களில் ஒன்று.
உச்சம், பிறகு வீழ்ச்சி
1930களுக்கும் 1940களுக்கும் வரும்போது அக்கார்டியன் ஐரோப்பாவிலும் வட அமெரிக்காவிலும் ஒரு பிரதான கருவியாக இருந்தது. வானொலியில், நடன அரங்குகளில், வெரைட்டி நிகழ்ச்சிகளில், அக்கம்பக்கத்து இசைக்கூடங்களில் பாடம் கற்ற லட்சக்கணக்கான குழந்தைகளின் கைகளில் அது இருந்தது. போருக்குப் பிந்தைய அமெரிக்காவில் அது நாட்டில் மிகப் பரவலாகக் கற்கப்பட்ட கருவிகளில் ஒன்றாக இருந்தது, உரிமம் பெற்ற பள்ளிச் சங்கிலிகள் வழியாகக் கற்பிக்கப்பட்டது.
பிறகு அது வேகமாகச் சரிந்தது. வழக்கமான விளக்கம் மின்சார கிட்டாரும் ராக் அண்ட் ரோலும்; அதில் உண்மை இருக்கிறது. ஆனால் இளைஞர் பண்பாடு ஒரு சந்தையாக மாறிய சரியான கணத்தில், அக்கார்டியன் பெற்றோரின் பொழுதுபோக்கின் ஒலியாக இருந்ததாலும் பாதிக்கப்பட்டது. 1960களின் பிற்பகுதிக்குள் அது நவீனத்திலிருந்து நம்பிக்கையற்ற பழமைக்குச் சென்றுவிட்டது; அதைத் தாங்கிப் பிடித்திருந்த கற்பித்தல் வலையமைப்புகள் காலியாகிவிட்டன.
அதைத் தொடர்ந்து முப்பது ஆண்டுகள் அந்தக் கருவி ஒரு நகைச்சுவைப் பொருளாகவே இருந்தது — பெரும்பாலும் திருமணங்களில் மோசமாக வாசிக்கப்படுவதைக் கேட்டு உருவான நியாயமற்ற பெயர்.
நீண்ட மறுவாழ்வு
மீட்சி பல திசைகளிலிருந்து வந்தது, அவற்றில் எதுவும் பழைய நினைவு ஏக்கம் அல்ல. பந்தோனியனில் வாசித்த Astor Piazzolla, முதலில் டாங்கோ உலகையும் பிறகு கச்சேரி உலகையும் தன் கருவியைத் தீவிரமாக எடுத்துக்கொள்ளக் கட்டாயப்படுத்தினார். சோவியத் ஒன்றியத்தில் பயான் இசைக்கல்லூரிகளுக்குள் நுழைந்து உண்மையான கச்சேரி ரெபர்ட்டோவைப் பெற்றது; Vladislav Zolotaryov, பிறகு Sofia Gubaidulina அதற்காக இசையமைத்தார்கள். வட ஐரோப்பா அக்கார்டியனை ஒரு சாதாரண நவீனக் கருவியாகக் கருதிய இசையமைப்பாளர்களையும் வாசிப்பாளர்களையும் உருவாக்கியது; நோர்வேயில் Arne Nordheim அதற்காக எழுதினார்.
இதற்கிடையே நாட்டுப்புற மறுமலர்ச்சிகள் பிரபல மரபுகளை உயிரோடு வைத்திருந்தன; 1980கள் முதல் அக்கார்டியன் இண்டி ராக்கிலும், திரைப்பட இசையிலும், பால்கன் பித்தளைக் குழுக்களிலும், நினைவைப் போல ஒலிக்கும் ஏதோ ஒன்று ஒரு இயக்குநருக்குத் தேவைப்பட்ட எல்லா இடத்திலும் தோன்றியது. இன்று அந்தக் கருவி ஒரு வழக்கத்துக்கு மாறான இடத்தில் இருக்கிறது: அரை டஜன் தீவிர இசை உலகங்களில் முற்றிலும் சாதாரணமானது, ஆனால் சிறிது காலமாக அதைச் சந்திக்காதவர்களுக்கு இன்னும் ஒரு சிறிய ஆச்சரியம்.
நினைவில் வைக்கத்தக்க சில தகவல்கள்
அக்கார்டியனில் கம்பிகள் இல்லை, காற்றுத் தூண் இல்லை, எஃகு நாவுகள் மட்டுமே. இழுவிசையைச் சரிசெய்வதன் மூலம் அதைச் சுருதி செய்ய முடியாது; சுருதி செய்பவர் நாவிலிருந்து உலோகத்தை அரைத்து எடுக்கிறார். அதனால்தான் அந்த வேலைக்குப் பல மணி நேரம் ஆகிறது, தவறாகச் செய்தால் திரும்பப் பெற முடியாது. இடது கைக்குக் கீழே முன்னமைக்கப்பட்ட கார்டுகளின் வரிசையான ஸ்ட்ரடெல்லா பாஸ் அமைப்பு பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டில் தரப்படுத்தப்பட்டது, அதன் பிறகு அதில் கிட்டத்தட்ட மாற்றமே இல்லை.
காஸ்டெல்ஃபிடார்டோ இன்னும் அக்கார்டியன்களைத் தயாரிக்கிறது, அவற்றுக்கென ஓர் அருங்காட்சியகமும் இன்னும் இருக்கிறது. அந்தக் கருவி உண்மையிலேயே ஓர் உலகளாவிய பொருளாகவே இருக்கிறது: அக்கார்டியன் மரபு உள்ள இடங்களைப் பட்டியலிடுவதை விட, இல்லாத இடங்களைப் பட்டியலிடுவது எளிது. அந்த வீச்சின் காரணமாகத்தான் சிங்கப்பூரில் உள்ள A&G Academy-யில் 740-க்கும் மேற்பட்ட படைப்புகள் கொண்ட இலவச ஸ்கோர் நூலகத்தை நாங்கள் பராமரிக்கிறோம் — பாஹ் தழுவல்கள் முதல் டாங்கோ, நாட்டுப்புற இசை வரை.
Frequently asked
அக்கார்டியனை யார், எப்போது கண்டுபிடித்தார்?
Cyrill Demian 1829 மே மாதம் வியன்னாவில் அக்கார்டியன் என்ற பெயரில் ஒரு கருவிக்குக் காப்புரிமை பெற்றார். அவர் தனியாக, வெற்றிடத்தில் வேலை செய்யவில்லை: அதே பத்தாண்டில் பெர்லினில் Friedrich Buschmann-ம் லண்டனில் Charles Wheatstone-ம் தொடர்புடைய ஃப்ரீ-ரீடு கருவிகளை உருவாக்கிக்கொண்டிருந்தார்கள். Demian-இன் வடிவத்தில் ஒவ்வொரு பொத்தானும் ஒரு முழுக் கார்டைத் தந்தது; பெயர் வந்தது அங்கிருந்துதான்.
அக்கார்டியன் ஏன் செல்வாக்கை இழந்தது?
1940களிலும் 1950களிலும் அது ஒரு பிரதான வீட்டுக் கருவியாக உச்சத்தை எட்டியது, பிறகு 1960களில் கூர்மையாக வீழ்ந்தது. ராக் அண்ட் ரோலும் மின்சார கிட்டாரும் இளம் பார்வையாளர்களைக் கவர்ந்துகொண்டன, அக்கார்டியன் முந்தைய தலைமுறையின் பொழுதுபோக்குடன் இணைத்துப் பார்க்கப்பட்டது. ஆயிரக்கணக்கான மாணவர்களை வழங்கிக்கொண்டிருந்த கற்பித்தல் வலையமைப்புகள் ஏறத்தாழ ஒரு பத்தாண்டுக்குள் சரிந்தன.
எந்த நாடுகளில் அக்கார்டியன் மரபு மிக வலுவானது?
ஐரோப்பாவில் இத்தாலி, பிரான்ஸ், ஜெர்மனி, ரஷ்யா, பின்லாந்து; பந்தோனியனும் டாங்கோவும் வழியாக அர்ஜென்டினா; லத்தீன் அமெரிக்காவில் பிரேசில், கொலம்பியா, மெக்சிகோ; நடன இசைக்கு அயர்லாந்தும் ஸ்காட்லாந்தும்; கஜுன் மற்றும் சைடெகோவுக்கு லூசியானா. பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு வணிகத்துக்கும் இடம்பெயர்தலுக்கும் பிறகு தென்னாப்பிரிக்கா, மடகாஸ்கர், கிழக்காசியாவின் சில பகுதிகளிலும் அது வேரூன்றியது.
Learning or buying in Singapore?
A&G Academy teaches accordion, bayan and double bass, and sells the instruments we teach on. Ask us anything — we'd rather talk you out of the wrong instrument than sell you one.